कस मी जगु ?

पुण्याला बदली काय झाली मला शिक्षाच मिळाली. अहॊ काय सांगू मी नेट वर बसताच येत नाही हो. आणि ते तर माझे जिव की प्राण झाले आहे मागिल वर्षभरापासुन! अरे हो माझ्या मनाला १ वर्ष झाल असाव, थांबा जरा तपासतो……………………………………………………………………
अरे माझ्या मनाचा वाढदिवस निघुन गेला की. मित्रांनो मी किती कमनशिब आहे बघा. माझ्या ब्लॊगचा पहिला वहिला वाढदिवस सुद्धा साजरा करु शकलो नाही. २०-०८-२००९ रोजी माझ्या मनावर माझी पहिली पोस्ट ‘पोळा‘ कोरली होती.  २० तारखेला मी माझ्या ब्लॊग चा वाढदिवस साजरा करायला हवा होता.
पुण्यामधे बदली होऊन दोन महिने झाले आणि सहकुटुंब येऊन एक महिना झाला. घरी फोन लागला पन ब्रॊड्बेंड अजुन लागलेल नाही. तपास केल्यावर एक महिना लागेल असे सांगण्यात आले. कोण जाणे किती दिवस लागतील. पण हे दिवस नेट शिवाय घालविणे अवघड जात आहेत. जी.पी.आर.एस. मुळे थोड्या प्रमाणात करता येते पण गती मिळत नाही. म्हणुन मी बझ व ब्लॊग वर सद्ध्या जवळ जवळ नसतोच.

Advertisements

याचे कारण काय?

 

२-३ दिवसांपुर्वी टी.व्ही वर एक बातमी झळकली होती. ती अशी की दिल्ली मधे एक शाळकरी मुलगी शाळेच्या बस मधुन पडली आणि बस च्या चाकाखाली चिरडुन मेली. बातमी ऐकुन मनाला हळ्हळ वाटली. पण बातमी बघीतली आणि तसेच आपण टी.व्ही समोर बसुन बातम्या ऐकत राहिलो तर काही वेळाने ती बातमी नाहीसी होते. ते टी.व्ही. वाले ही विसरतात आणि आपण ही ती बातमी विसरुन जातो.

एव्हढा मोठा, अफाट जन्संख्येचा हा आपला देश त्यात रोज कित्येक लोक मरत असतील, कित्येक अपघात होत असतील प्रत्येकाची बातमी टी.व्ही. वाले देत राहीले तर २४ तास कमी पडतील. त्यांचा तो व्यवसाय आहे ते एकाच बातमीवर अडुन बसु शकत नाही, म्हणुन त्यांना पुढे शरकाव लागत. जनतेला ही वेळ नसतो, दैनंदिन कामं असतात. म्हणुन अशा बातम्या वाचतात ऐकतात आणि पुढे निघुन जातात म्हणजे आप आपल्या कामाला लागतात. अडकुन पडतो तो ज्याचे नुकसान झाले आहे. ज्याची मुलगी दगावली आहे त्या अपघातात. आयुष्याभर तो त्या मुलीची आठवण काढत असतो आणि रडतो. याला शिव्या दे, त्याला शिव्या दे, कर्माला दोष दे असेच करत असतो.

पण अशा घटना का घडतात ह्याचा विचार कधीच कोणी का करित नाही हा प्रश्न माझ्या मनाला कायम पडत असतो. वेडे मन माझे. आज टी.व्ही.वर बातम्या बघत होतो. देश भरामधील मोठ्या शहरांमधे शाळकरी विद्यार्थी शाळेत कसे जातात हा त्यांचा विषय.मुलांना रिक्षामधे कसे कोंबले जाते, व्हेन मधे किती मुल बसतात.यात दोष नेमका कोणाचा म्हणावा. रिक्षावाल्याचा कारण तो क्षमतेपेक्षा जास्त मुल बसवितो, पालकांचा कारण त्यांच्या समोरच रिक्षा मधे मुलं कोंबली जातात तरी ही ते काना डोळा करतात किंवा आपला खिसा मोकळा सोडुन रिक्षावाल्याला परवडेल इतके भाडे देऊन आपल्या पाल्यांना सुरक्षित शाळेत सोडण्यासाठी बाध्य करित नाहित व आपली जवाबदारी शाळेवर टाकायचा प्रयत्न करतात, किंवा त्या रिक्षावाल्यांना जे पालकांना कमीत कमी भाड्याचे आमिष दाखवुन जोखीम उचलतात.

पालकांनी एक विचार करायला हवा की आपण जेव्हा मिटर प्रमाणे रिक्षाने प्रवास करतॊ तेव्हा आपल्याला किती भाडे पडते? त्याप्रमाणे रिक्षावाल्यांशी बोलणी करुन ५-६ विद्यार्थ्यांमधे विभागणी करुन बंधनकारक करावे. मला वाटते रिक्षावाल्याला पुरेसे भाडे मिळाले तर तो कमीत कमी मुलांना घेऊन जाईन व आपली जोखिम कमी करिन.

आम्ही लहान होतो तेव्हा शाळेतील प्रत्येक वर्गात ३०-४० मुले असायची. जसजसे आम्ही मोठे होत गेलो व लहान वर्गातील मुलांच्या क्षमतेबद्दल माहिती मिळत गेली आम्ही हैराण व्हायला लागलो. ५०-५५-६० मग तो आकडा ८-९०-१०० पर्यंत गेला. आता तर म्हणे एका वर्गात कमीत कमी १२० मुल असतात. वर्ग तेव्हढेच पण विद्यार्थी दुपटीपेक्षा जास्त. म्हणजे वर्गात सुदधा मुलांना कोंबलेलेच असते असे म्हणावे लागेल. हि अवस्था आहे मोठ्या कॉलेजच्या वर्गांची. आपण भारतीय आलेल्या संकटाला सामोरे जाण्याचा कायम प्रयत्न करीत असतो. पण संकट येऊन नये यासाठी काहीच उपाययोजना करायचा प्रयत्न करीत नाहीत. मुलांची शंख्या वाढली म्हणून एक-एका वर्गात जास्त मुल बसवायला सुरुवात झाली.

पण या मागचे कारण काय? त्यावर काय उपाय करता येईल? याचा विचार कधीच होतांना दिसून येत नाही.

याचा विचार पालकांनी करायला हवा. अहो ज्या झपाट्याने जनसंख्या वाढते आहे त्यानुसार लवकरच एका वर्गात १५०-१७५ मुलांना बसवावे लागेल किंवा शाळांना शिफ्ट मध्ये चालवावे लागेल. सॉरी मध्यंतरी एका शाळेच्या प्राध्यापकाने असे सांगितले कि त्यांच्या शाळेत तीन शिफ्ट मध्ये विध्यार्थी येतात. त्याच प्रमाणे शिक्षकांना सुध्दा तीन शिफ्ट असतात, जर सर्व शिक्षक एकावेळी शाळेत आले तर त्यांना बसविणे शक्य होणार नाही.

तर मित्रांनो या परीस्थितीचा प्रत्येकाने विचार करायला हवा आणि जनसंख्या कशी आटोक्यात राहील ते पहायला हवे.

लवकरच २०११ ची जनगणना प्रक्रिया पूर्ण होणार आहेच.

म्हातारपण- एक शिक्षा?

ती चार चार मुलांची आई झाली तेव्हा केव्हढा आनंद झाला होता तिला. मला मालमत्ता-धन दौलत काही नको देवा. ही माझी सोन्या सारखी मुल म्हणजे माझी दौलत आहे. मी मोल मजुरी करीन आणि या माझ्या सोन्यांना मोठ करीन, खूप शिकवीन, मोठी झाली की ही सर्व माझी जीवापाड काळजी घेतील.

ती रात्रंदिवस मेहनत करून घर चालवायची. नवर्याचा फारसा काही उपयोग होत नव्हता. मुलांना वडील आवश्यक असतात म्हणूनच नाही तर. असो तिने जीवापाड आपल्या पिल्लांना जपल आणि मोठ केल. मुल हुशार होती. मोठा शाळेत कायम पहिला यायचा. ते पाहून दुसरा मग तिसरा आणि सर्वात छोटा तर त्यांच्यापेक्षा ही सरस. तो तर जिल्ह्यात मग राज्यात सुध्दा पहिला आला.

दरम्यान मोठा इंजिनिअर झाला आणि एका मोठ्या कंपनीत कामाला लागला. आता आईच्या खांद्यावरील भार थोडा कमी झाल्याचा भास तिला झाला.  मोठा रोहन सुटीच घरी आला व आईला म्हणाला “अग आये, आता तू म्हातारी झाली आहे. आता तू घरी बस पाहू. काम करणे आता सोडून दे.”

“अरे, माझ्या छकुल्या तू केव्हढा मोठा झाला आहे. मला आता ग्यान शिकवितो आहे. अरे मी घरी बसून कस चालल रे. घर कोण चालविल. तुझा बा.”

“अग, त्याने कधी चालविल आहे की आता चालविल. पण म्या म्हणतो मी चालविल की.”

त्या दोघी  मायलेकांच अस भांडण रात्र भर चालत राहील. शेवटी आय ने थोडे काम कमी करायचे ठरविले. आणि रोहनला लग्न करण्यासाठी थोडी बचत करायच्या सूचना द्यायला ती विसरली नाही.

काळ भराभरा निघत होता. एक एक करून चार ही मुल कामाधंद्याला लागली. मोठा एका मोठ्या कंपनीत लठ्ठ पगारावर होता. दोन नंबरचा शिकला पण त्याची मित्र मंडळी व्यापार्यांची मुल होती म्हणून त्याने त्यांच्या सोबत व्यवसाय करायचे ठरविले. तिसरा सरकारी नौकरीला लागला. आणि सर्वात लहान हा आय. टी. कंपनीत नौकरीला होता.

एव्हाना चौघांचे लग्न झाले होते. चौघे खूप शिकले आणि खूप कमवायला लागल्याने त्यांना आईने स्वतःची स्वतंत्र घर घ्यायला लावली. हळू हळू सर्वांनी स्वतंत्र संसार थाटला.

तिने मुलांना चांगले संस्कार लावल्याने ते मोठे झाले, समाजात नाव कमविल, पण ती आपली गावंढळच राहिली. तेच राहणीमान व तेच बोलणे चालणे.

आता पर्यंत ती लहान लेकाकडे राहत होती. त्याचे लग्न झाले आणि आता तिने मोठ्याला म्हटले. बाळा आता मी काही दिवस तुझ्या कडे राहायला येते. तिचे वाक्य पूर्ण होईपर्यंत त्याच्या बायकोच्या कपाळावर लाखो रेषा तयार झाल्या होत्या. त्याने ते तिचे रूप पहिले. आणि आईची समजूत घालायच्या आत ती म्हणाली, “अहो, आपल्या कडे घरी कोणीच नसते. त्यामुळे आईंकडे कोण लक्ष पुरविणार. आणि जर का आई आजारी पडल्या तर काळजी घ्याला आहे का कोणी?”

“मी काय म्हणतो आई, सध्या छोटूला तुझी गरज आहे. म्हणून काही दिवस येथेच राहा मग आम्ही घेऊन जाऊ तुला.” त्याने कशी तरी आईची समजूत घातली. ती भोळी तिला त्यांचा डाव उमगलाच नाही.

त्यांचा तो डाव मात्र छोटू व त्याच्या पत्नीने ओळखला होता. ती नवीन असल्याने अद्याप तिने पंख पसरवायला सुरुवात केलेली नव्हती. त्याला  आई आवडायची म्हणून तो गप्प बसला.

असेच काही दिवस गेले आणि इतक्यात छोटीला दिवस गेल्याचे कळले. मग तिची आता छोटयाकडे जास्त गरज जाणवायला लागली. बघता बघता एक वर्ष कस निघून गेल काही कळल नाही. छोट्याच बाळ आजोळून आपल्या घरी आल आणि आजीच्या हृदयातून आनंद ओसंडून वाहु लागला.

झाले मोठ्यांना आईपासून लांब राहण्यासाठी आणखी एक कारण सापडल.

ते बाळ सात महिन्याचे झाले आणि त्याच्या आईने एके दिवशी त्याच्या वडिलांना सांगितले.” अहो आता आपल बळ मोठ होत आहे. त्याला चांगले संस्कार होतील अशी एक आया शोधायला सांगा कोणाला. शक्य तो इंग्रजी बोलणारी हवी.”

आईने ते ऐकले आणि तिचे मन चपापले. तिला कळले की पाखराने पंख पसरवायला सुरुवात केली आहे. तिच्या मनात आता चलबिचल सुरु झाली होती. लगेच बोलणे योग्य नव्हे म्हणून ती तिसर्या दिवशी छोटूला म्हणाली, “ बेटा, जरा आपल्या भावांना उद्या बोलावून घे. म्हणावं आईने भेटायला बोलाविले आहे. आणि हो सोबत आपल्या पिल्लांना जरूर आणायला सांग.”

त्याने लागलीच तिघांना मोबाईलवर फोन लावला. निरोप दिला आणि काही प्रतुत्तर येण्यापूर्वीच फोन बंद करून टाकला.

रविवारी ठरल्यानुसार तिघे छोटुकडे जमा झाले. सोबत त्यांची मुलं सुध्दा होती. सर्व मुलं एकत्र जमल्याने गोंधळ उडाला होता. मोठ्यांच्या गप्पा सुरु होत्या. आई शांत होती. तिच्या मनात चल-बिचल होत होती मन आतून अस्थिर होते.

अचानक मोठ्या मुलाने विषयाला हात घातला. “अग आये, तू आम्हाला का बोलाविले आहे?”

“सांगते. ऐ बाळांनो इकडे आजी जवळ या बर.” तिने सर्व मुलांना हाक मारली तसी मुलं धावायला निघाली पण अचानक आहे तेथेच उभी राहिली. ती समजली प्रत्येकाच्या आयांनी त्या मुलांना आजी जवळ जाऊ नका असे खुणावले होते.

“बर असू द्या.”

“अरे, मी अशी गावंढळ, माझ्या जवळ राहून तुमच्या मुलांवर कसले संस्कार पडतील. मला आता दिसेनासे झाले आहे. आता माझे काय करणार आहात तुम्ही. गावाकडे ही काही ठेवले नाही, त्यामुळे तिकडे ही जाऊन उपयोग नाही.”

सर्वांच्या चेहऱ्यावर स्मित दिसून येत होते. छुपे स्मित. तिने ते ताळले. आणि शांत बसून राहिली.

हळू हळू हालचाल जाणवायला लागली. मोठी म्हणाली,”मला असे वाटते आता आपल्या कोणाकडे ही आईकडे लक्ष पुरवायला वेळ नाही. आपण त्यांची चांगली काळजी घेऊ शकत नाही. त्यामुळे आईंना जर आपण एखाद्या महागड्या वृध्दाश्रमात ठेवले तर काय हरकत आहे.”

तिला हे अपेक्षितच होते. त्यामुळे तिच्या चेहऱ्यावर कोणतेही हावभाव उमटले नाहीत.

तिच्या मुलांना सुध्दा काहीच आश्चर्य झाले नाही. तिला असे जाणवले की हे सर्व त्यांनी ठरवून आले आहेत.

हॉल मध्ये असलेल्या मुलांपैकी लहानांना काहीच समजले नाही. म्हणून ते म्हणाले,”हे वृद्धाश्रम काय असते?”

ज्या मुलांना हे समजले होते त्यांच्या चेहऱ्यावर दुखाची झलक दिसून आली. त्यांनी मनात ल्या मनात काही तरी विचार केला आणि कसल्याही विरोधाला न जुमानता आजी कडे धून गेले आणि अक्षरशः आजी ला चिपकून रडू लागले.

त्यांच्या रडण्याचा त्यांच्या आयांवर कोणताही प्रभाव पडला नाही. त्यांनी रागावून रागावून त्यांना घराबाहेर पाठवून दिले आणि सर्वांनी मिळून आईला वृध्दाश्रमात भरती करण्याचा निर्णय घेतला. कोणत्या आश्रमात ठेवायचे हे ही ठरवूनच ते मोकळे झाले. मोठ्याकडे कागद पत्र होतीच.

ती देवाला म्हणाली,’वा देवा, मला जिवंतपणी चितेवर झोपवायची पूर्ण तयारी करूनच धाडलं आहे तू माझ्या लेकांना.”

दुसऱ्याच दिवशी तिची वृध्दाश्रमात रवानगी झाली. रात्र भरामध्ये ती इतकी कमजोर झाली की तिच्या कडून उठता सुध्दा येत नव्हते. दोघांनी तिला उचलून कारमध्ये बसविले, नव्हे कोंबले आणि शहरातील एका वृध्दाश्रमात भरती केले. आणि सर्व सोपस्कार आटोपल्यावर ते परत जायला निघाले तेव्हा छोटूला झट लागली आणि तो पडता पडता वाचला ते तिला जाणवले, आईच ती, म्हणाली,” सांभाळून जा रे बाळांनो, काही कारणाने डोळ्यात अश्रू आले तर या आईची आठवण जरूर काढा, आणि हो, मी गेले जमले तर मला पोहोचवायला जरूर या.”