ई-बस

वर्तमानपत्र वाचल्यावर कळाले कि पुणे शहरात सध्या पर्यावरण सुरक्षित ई-बस धावत आहेत. महाराष्ट्र राज्यात सर्वात जास्त ई बस पुण्यात आहेत असे ही वाचण्यात आले आहे.

(गुगल ईमेज)

त्याच धरतीवर आता एस टी महामंडळाने सुद्धा ई-बस सुरू करण्याचा निर्णय घेतला आहे असे वर्तमानपत्र वाचल्यावर समजले.

याने पर्यावरण सुधारणा होणार हे निश्चित आहे. सर्व प्रथम पुणे नाशिक, पुणे औरंगाबाद, पुणे कोल्हापूर व पुणे सोलापूर या शहरा दरम्यान चालवणार आहेत. ही बस एकदा चार्ज केल्यास २५०किलोमीटर चा प्रवास करू शकते. पेट्रोल डिझेल पंपासारखे आता चार्जिंग स्टेशन सुरू केले जातील. ई- कार सुद्धा बाजारात आल्या आहेत. महाग आहेत. पण पर्यावरणपूरक आहेत. मला वाटते बजाज ने आपल सुप्रसिद्ध चेतक मॉडेल ईलेक्ट्रिकल वाहनाच्या रूपात आणलं आहे.

(सौजन्य: बजाज वेबसाईट)

हा बदल खूप मोठा आहे.

तिकडे मुंबईत सुद्धा बेस्ट ने ई-बस सुरु केल्याचे वाचले होते असे वाटते.

(गुगल ईमेज)

हळूहळू सर्व शहरांमधे सिटी बस ई-बस चालवली. एस टी महामंडळाच्या सुद्धा सर्व ई-बस सुरू झाल्या तर पर्यावरणात खूप मोठा बदल होईल.

(5420721)

👍👍👍👍👍👍👍👍👍👍👍👍👍👍👍👍

माणसाचे अनुभव आणि कर्म हे दोन गुरू आहेत
कर्म लढायला शिकवतात तर अनुभव जिंकायला शिकवतात

🌷🙏शुभ सकाळ🙏🌷

👍👍👍👍👍👍👍👍👍👍👍👍👍👍👍

http://www.koshtirn.wordpress.com

👍👍👍👍👍👍👍👍👍👍👍👍👍👍👍

कट, कॉपी व पेस्ट…

कट, कॉपी व पेस्ट…हे शब्द संगणकीय भाषेत प्रचंड प्रमाणात प्रसिद्ध आहेत हे आपण सर्व सूज्ञ लोकं जाणतातच. पण या शब्दांचा जनक कोण? हे माहित आहे का?

काल परवाच्या वर्तमानपत्रात याबद्दल ची बातमी वाचण्यात आली. या शब्दांचा जनक लॉरी टेस्लर यांचे १७ फेब्रुवारी रोजी वयाच्या ७४ व्या वर्षी निधन झाल्याची ती बातमी होती.

हे तिन्ही शब्द एक दुसऱ्याला पूरक आहेत. कसे? ते पहा. नुसतेच कट केले तर चालत नाही. कट केलेले अक्षर किंवा शब्द हे कुठे तरी चिपकवणे आवश्यक असते. त्यासाठी पेस्ट करणे आवश्यक असते. म्हणजे कट व पेस्ट हे एक दुसऱ्या ला पूरक शब्द आहेत. तसेच कॉपी केलेले अक्षर किंवा शब्द कुठे तरी पेस्ट करावे लागते.

Larry Tesler

एक आणखी विशेष आहे कि एकदा कट किंवा कॉपी केलेला शब्द कायम क्लिपबोर्ड वर राहतो. ते ही पुढचा दुसरा शब्द कट किंवा कॉपी करेपर्यंतच.

पण संगणकामधील ही संकल्पना अतिशय प्रसिद्ध झाली व माणसाला वेडं करून टाकले आहे. बर्याच वेळा आपण काय पेस्ट करतोय हे ही बघत नसतो व योग्य ठिकाणी अयोग्य शब्द पेस्ट केला जातो. याने अर्थाचा अनर्थ होतो. काही वेळा गंमतीशीर वाक्य तयार होतं तर काही वेळा विकट परिस्थिती ला सामोरं जावं लागतं.

संगणकाने आपले काम जितके सोपे केले आहे तितकेच ते विकट पण झाले आहे. खर म्हणजे आपल्या मेंदूत आपण असे कोरून ठेवले आहे कि संगणक हा चूक करू शकत नाही. म्हणून पूर्णपणे त्यावर आपण विसंबून असतो.

बहुतेक मंडळी एक ड्राफ्ट तयार करून ठेवतात. परत परत टाईप करण्याची गरज पडू नये. तसेच करायचे होते तर मग पूर्वी चा टाईपरायटर काय वाईट होता? असे म्हणतात. पण त्यामध्ये दुरुस्ती करतांना शब्द न शब्द तपासून दुरुस्ती होत नसल्याने काही वेळा पूर्वीचा शब्द तसाच राहून जातो आणि गोंधळ उडतो. काही वेळा तर नाव सुद्धा पूर्वी चे राहून जाते.
असो. तर अशा ह्या संगणक युगात क्रांती घडवून आणणार्या वैज्ञानिकांस विनम्र श्रद्धांजली.

(5020717)

🖥️🖥️💻💻🖥️🖥️🖥️🖥️💻💻🖥️🖥️🖥️🖥️💻💻

कौतुक हा शब्द खूप छोटा आहे, पण ते करायला मन मात्र खूप मोठे लागते.

💐💐शुभ सकाळ💐💐

🖥️🖥️🖥️🖥️💻💻🖥️🖥️🖥️🖥️💻💻🖥️🖥️🖥️

http://www.ownpoems.wordpress.com

🖥️💻💻🖥️🖥️🖥️🖥️💻💻🖥️🖥️🖥️🖥️💻💻🖥️🖥️

अवकाशस्थ….

मित्रांनो, हे वैज्ञानिक अवकाशात जातात. तेथे बराच काळ राहातात. त्याकाळात ते आजारी पडत नसतील का? हा प्रश्न मला बराच सतावत होता. पण इतर विचारांमुळे डोक्यात बाजूला पडला होता. मध्यंतरी वर्तमानपत्रात एक बातमी वाचली. आणि असंख्य गोष्टी कचर्यासारख्या डांबलेल्या असलेल्या या डोक्यातून लगेच तो विषय समोर आला.

मला त्या जगत्निर्मात्याचं कौतुक वाटतं. त्याने लाखों वर्षापूर्वी विज्ञानाची मागमूसही नसतांना विज्ञानाधारित असे शरीररुपी यंत्र कसे निर्माण केले असावे? आपण आज जो संगणक निर्माण केला आहे तो त्याने लाखों वर्षापूर्वीच निर्माण केला होता.

होय मित्रांनो, आपला मेंदू म्हणजे एक संगणकच आहे. जन्मापूर्वीपासूनच त्या मेंदूत पाहिलेले, ऐकलेले, अनुभवलेले अशा सर्वांची योग्य प्रकारे साठवणूक होत असते. म्हणून तर अभिमन्यूला युद्ध कौशल्य आईच्या उदरात असतांनाच आत्मसात झाले होते.

जसे आपण CD किंवा DVD संगणकात टाकतो, आणि त्यातील काही तरी शोधतो. तेव्हा तो ड्राईव्ह फिरतो आणि नेमक काय आपणास हवं आहे ते आपल्यासमोर स्क्रीनवर आणून आपल्याला दाखवतो. हिच प्रक्रिया आपल्या डोक्यात ही नकळत होते. आपल्याला कोणी काही विचारले किंवा एखादी वस्तू समोर आली तर त्या क्षणी मेंदू क्लिक होतो आपण सर्चिंग सुरू होते. जर पाहिजे ती माहिती आपण पूर्णपणे आत्मसात करून घेतली असेल तर ती व्यवस्थित आपल्याला आठवते. पण जर वरवर बघितलं असेल किंवा वाचत असल्याचे नाटक केल असेल तर किती ही प्रयत्न केला तरी ती माहिती पूर्णपणे आपल्याला कधीच आठवत नाही.

कंप्युटर मधे सुद्धा जर माहिती व्यवस्थित ठेवली तर ठिक नाही तर मिळणे अशक्य. तसेच अधूनमधून संगणक क्लिन किंवा फॉर्मेटिंग करून घ्यावे लागते. आपल्या मेंदूला सुद्धा असे फॉर्मेटिंग करून घेणे दुरापास्त असते मित्रांनो.

असो, पण वर्तमानपत्र वाचले आणि मेंदूत डांबून असलेला विषय आज पुन्हा समोर आला. निमित्त होते एका बातमीचे. सकाळ वर्तमानपत्र वाचत असताना एक बातमी समोर आली. खालील बातमी वाचा.

अवकाशात वास्तव्यास असलेल्या मानवावर पृथ्वीवरून उपचार करून त्यांना बरे करण्यात आले. आहे न अचंबित करणारी बातमी.

हे एकविसावे शतक आहे मित्रांनो. येथे आता काही ही होऊ शकते.

(2020687)

🛬🛬🛬🛬🛬🛬🛬🛬🛬🛬🛬🛬🛬🛬🛬🛬🛬🛬🛬🛬🛬🛬

🌹“शुभ सकाळ “🌹

आपण ज्याची इच्छा करतो प्रत्येक वेळी तेच आपल्याला मिळेल असे नाही परंतु नकळत बऱ्याच वेळा
आपल्याला असं काही तरी मिळतं ज्याची कधीच अपेक्षा नसते, यालाच आपण केलेल्या चांगल्या कामाबद्धल
मिळालेले “आशिर्वाद” असे म्हणतो.
🌹🙏 सुप्रभात🙏🌹

🛬🛬🛬🛬🛬🛬🛬🛬🛬🛬
🛬🛬🛬🛬🛬🛬🛬🛬🛬🛬🛬

http://www.koshtirn.wordpress.com

🛬🛬🛬🛬🛬🛬🛬🛬🛬🛬🛬🛬🛬🛬🛬🛬🛬🛬🛬🛬🛬🛬

मेडिकल क्षेत्र….

पूर्वी इंजिनिअरिंगच्या ४-५ शाखा होत्या. तेव्हा माझ्या कॉलेज मधे मला आठवते ईलेक्ट्रिकल, मेकेनिकल, सिव्हिल आणि ईलेक्र्टॉनिक्स ह्याच शाखा होत्या. मी एडमिशन घेतले होते १९७७ मधे. आता तर खूप वाढल्या आहेत. कित्येक शाखांचे नाव सुद्धा माहिती नाही आम्हाला.

तसेच पूर्वी डॉक्टर म्हणजे लिमिटेड क्षेत्र वाटायचं. पण हळूहळू या क्षेत्रात ही खूप बदल झाला आहे. शरीरातील प्रत्येक अवयवासाठी वेगवेगळे एक्सपर्ट दिसतात. इतकेच काय वेगवेगळ्या सेवा पुरविण्यासाठी एक्सपर्ट वेगळे असतात. नुकताच एका नातेवाईकासोबत दवाखान्यात गेलो होतो. त्यांना सांधेदुखी चा त्रास सुरू झाला आहे. सांधेदुखी चे एक्सपर्ट म्हणजे कोण याचा नेटवर शोध घेतला तर रिमेटोलॉजी (rheumatology) क्लिनिक व एक्सपर्टला rheunatologist असे संबोधतात असे आढळले. हे माझ्या साठी एकदम नवीन क्षेत्र होते. फोनवर अपॉइंटमेंट घेतली. क्लिनिक वर गेलो ही पण खात्री होत नव्हती. शेवटी विचारले कि हे सांधेदुखी चे तज्ञ आहेत न? त्यांनी हो म्हटल्यावर मनाला शांती मिळाली. नाही तर उगाच ६००/- रु। फी भरावी लागली असती. आणि ते नातेवाईक सुद्धा नाराज झाले असे.

आम्ही जेथे गेलो होतो तो मोठा दवाखाना होता. तेथे वेगवेगळे क्लिनिक होते. कधी ऐकली नव्हती त्यांची नावे. तुम्ही ही आश्चर्यचकित व्हाल. एक होते travel clinic. मला काही समजले नाही. हे काय असते. मी त्यावर विचार करायला सुरुवात केली. मला तेथे एक वॉकर घेतलेली व्यक्ती आंत जातांना दिसली. मला वाटले कदाचित ज्यांना अपघातामुळे चालायला त्रास होतो त्यांना मार्गदर्शन केले जात असावे. पण मन ऐकत नव्हते. ही सवय लहानपणापासून जडली आहे. जोपर्यंत मनाचे समाधान होत नाही तोपर्यंत पिच्छा पुरवायचा आणि माहिती गोळा करायची. शेवटी मी बाहेर बसलेल्या असिस्टंट कडे मोर्चा वळवला. त्यांना विचारले मेडम हे ट्रेव्हल क्लिनिक काय असते? त्यांनी सांगितले ज्यांना विदेशी जायचे असते त्यांचेसाठी आहे ते. बस यापुढे विचारून स्वतः चे जास्त हसे करून घ्यावे असे मला वाटले नाही व मी येऊन आपल्या जागी बसलो. मला वाटते आजारी व्यक्ती विदेशात जात असेल तर त्याला तेथे काय करावे, कोणते औषध घ्यावे, अचानक काही त्रास झाला तर नेमके काय करावे? अशा प्रकारच्या सल्ल्यासाठी हे क्लिनिक असावे.

बरोबर आहे. विदेशात ही औषधे मिळत असतीलच असे नाही. आणि जापान, रुस अशा वेगळी भाषा असलेल्या देशात गेल्यावर काय करणार? काही झाले तर तेथील डॉक्टर ला काय सांगणार? मी लगेच फ्लॅशबेक मधे गेलो. १९९८ मधे मला या समस्येला सामोरे जावे लागले होते. माझी प्रक्रुति बरी नव्हती. मला संपूर्ण अंगाला मुंग्या यायच्या. डोक्यातून पाठीमागून निघायच्या आणि खालपर्यंत जायच्या. मला खूप अस्वस्थ व्हायचे. बरेच डॉक्टर झाले. कोणालाही कळेना नेमके काय झाले आहे ते. एक दिवस मी गळ्यात टांगायची बेग घेतली. त्यात डबा पुस्तकं इ. साहित्य ठेवले. व ती माझ्या खांद्यावर लटकवली. तेव्हा मला मुंग्या कमी झाल्यासारखे वाटले. परत परत लक्ष दिले. मग हेच कारण आहे असे जाणवले. रात्री घरी गेल्यावर गळ्याला टर्किश टॉवेल गुंडाळून ताट मान करून बसलो. खूप बरे वाटले. मग सुटीच्या दिवशी होमिओपॅथी डॉक्टर कडे गेलो. ओळखीचे होते. त्यांना हे सांगितले. तेव्हा स्पांडेलायटिसचा त्रास असल्याचे त्यांनी सांगितले. त्यावर औषध दिले व काही दिवसांनी बरा झालो. जवळजवळ ५-६वर्षे मी तो त्रास सहन करत होतो. आजार बरा होत नसल्याने आत्मविश्वास कमी होत चालला होता. असो.

पुन्हा पूर्वपदावर येऊ. तर Travel clinic चा उलगडा झाला होता. नंतर शोधल्यावर infectious disease clinic, respiratory medicine, असे बरेच क्लिनिक असतात असे समजले.

आणखी एका Ergonomic clinic ची माहिती मिळाली. याचा अर्थ शोधला तर उलगडा असा झाला. Ergonomic चा अर्थ designed for efficiency and comfort in the working environment असा दिसून आला. म्हणजे तुम्ही जेथे काम करत आहात तेथील वातावरण कसे आहे. तुमची क्षमता कशी वाढवता येईल. फर्निचर कसे डिजाईन केले असावे. याचे मार्गदर्शन हे डॉक्टर देतात. कमाल आहे न!

असे असंख्य प्रकार या मेडिकल क्षेत्रात आहेत. आपल्याला माहिती नसतात. किंबहुना आपण करून घेत नाहीत. किंवा जेव्हा गरज पडेल तेव्हा बघू. ही प्रवृत्ती असते व नडते ही.

माणसाने चौफेर लक्ष ठेऊनच जगले पाहिजे. कौन जाने कब कौन बनेगा करोडपती से बुलावा आ जाये!😊😊

(19620)

http://www.koshtirn.wordpress.com

💐💐💐💐💐💐💐💐💐💐💐

🌷शुभ प्रभात🌷🕉नमः शिवाय।🕉

💐💐💐💐💐💐💐💐💐💐💐

अफाट अंतराळ…(19612)

मित्रांनो, आताच वर्तमानपत्रात बातमी वाचली कि नासाचे व्हॉएजर-२ या यानाने चार दशकानंतर अंतराळ प्रवासाचा मोठा टप्पा गाठला आहे. त्याने आपल्या अफाट अशा सौरमालेची सीमा ओलांडून वेगळ्या आंतरतारकीय( हा एक नवीन शब्द ऐकण्यात आला आहे. आंतरराष्ट्रीय तसा हा आंतरतारकीय) अवकाशात प्रवेश केला आहे.

म्हणजे आपल्या सौरमालेच्या बाहेर या यानाने पाऊल टाकले आहे. याबद्दल ची बातमी खालील लिंक वर आहे. https://www.indiatoday.in/science/story/nasa-voyager-2-become-second-spacecraft-reach-interstellar-space-1615948-2019-11-05

हे या २० ऑगस्ट १९७७ रोजी नासाने अंरराळात पाठविले होते. त्याचे मॉडेल गुगलवरून शोधून येथे सादर केले आहे.

याबद्दल ची आणखी माहिती हवी असल्यास विकिपीडियाच्या

https://en.m.wikipedia.org/wiki/Voyager_2 या लिंकवर उपलब्ध आहे.

तंत्रज्ञान…..(19565)

विज्ञान आणि तंत्रज्ञानाने म्हणजे वैज्ञानिकांनी/अभियंत्यांनी वेळोवेळी शोध लावून माणसाचे जीवन सुकर करण्याचा प्रयत्न केला आहे. असे अनेक प्रयोग करून नवीन उपकरणे तयार केली व नंतर त्यांचा व्यावसायिक वापर ही सुरू झाला.

उदाहरण द्यायचे झाले तर विमानाचा आविष्कार हे माणसासाठी सुखकर साधन ठरले. पूर्वी सीमेपार जाण्यासाठी जहाज वापरले जात होते. महिने लागत असत प्रवासाला. विमानाने काही तासांमध्ये पोहोचता येते.

अलिकडच्या काळातील उदाहरण म्हणजे मेट्रो. याबद्दल सांगायचे झाले तर लगेच मनात भूतकाळ डोकावतो. झाले असे कि मी १९९८ च्या ऑक्टोबर महिन्यात ऐन दिवाळीच्या रात्री विमानात विराजमान झालो होतो. का?व कशासाठी? तर जापान देशात चार आठवड्याच्या प्रशिक्षणासाठी जाण्यासाठी. याबद्दल या “माझ्या मना “वरील एक पेज “माझा विमानप्रवासा”वर माहिती आहे. मी जापान देशात प्रथम मेट्रो ट्रेन पाहिली होती. तस बघितले तर हा माझ्या आयुष्यातील पहिला व शेवटचा विदेश प्रवास होता. त्यानंतर ही योग आले पण मला नको होते म्हणून मी नाकारले. सारे जहाँ से अच्छा……

जापान मधे मी लोकलमध्ये ही प्रवास केला होता आणि बुलेट ट्रेन मधे ही.

कोणत्याही ट्रेनमध्ये प्रवास केला तरी प्रवास शांततेत व्हायचा. अजिबात दणका किंवा झटका असे काही नाही. असे म्हणता येईल कि पोटातले पाणी सुद्धा हलत नव्हते. असो.

प्रशिक्षण संपले आणि परतीचा प्रवास करुन मुंबई येथे आलो.

लोकलने प्रवास केला. तेव्हा लागलीच मनात दोन्ही ट्रेनची तुलना झाली. अक्षरशः जमीन आसमानाचा फरक जाणवत होता दोन्ही ट्रेन मधे. मनात आले आपण आणखी हजार वर्षे त्यांची बरोबरी करु शकत नाही. पण तेव्हा कल्पना नव्हती आपण बदलू. दिल्लीत मेट्रो आली आणि देश बदलत गेला. नंतर एक एक शहर करत मेट्रोचा पसारा वाढला. आता तर अनेक शहरांमधे मेट्रोसेवा सुरू होत आहे.

असो.

यानंतर इंटरनेट. १९९८ मधे आपल्या कडे मी गेलो तेव्हा मुंबई येथे स्टॉक एक्सचेंज जवळ एकच सायबर केफे सुरु झाले होते. दर होता तासाला रु.१००/-तेव्हा तर ऑफिस मधे ही इंटरनेट नव्हते. व्हि.एस. एन. एल. मधे सुरू झाले होते. मी ऑफिस चे फेक्स तेथे जाऊनच विदेशात पिठवित होतो. नंतर त्याचा ही पसारा वाढला.

नंतर आणखी एक अनोखे यंत्र आले. ते म्हणजे मोबाईल. १९९८ मधे आपल्या कडे मोबाईल चे वारे सुरू झाले होते पण अद्याप मोबाईल आला नव्हता. त्यात ही प्रथम पेजर आले. त्यावरून मेसेज पाठवता येत होते. नंतर आले मोबाईल. पण ते मोठा एंटिना असलेले. मोबाईल चे डबळे ही मोठेच होते. दर पण मिनीटासाठी मला वाटते रू. १८/- असेच काही तरी असावे. इनकमिंग साठी सुद्धा चार्जेस होते. गंमत सांगाविसी वाटते आहे या मोबाईल बद्दल.

जापान मधे त्याकाळी मोबाईल असे फुटपाथवर मिळायचे. आम्ही सुटीच्या दिवसी शहरात फेरफटका मारत असतांना एका दुकानात बाहेर फुटपाथवर हरेक माल १० येन (तेथील चलन) असा दर होता वाटते. म्हणजे आपले तेव्हा चे रु.३/-. मी दुकानात गेलो. दोन मोबाईल दे म्हणून पैसे पण दिले. त्याला इंग्रजी समजत नसल्याने व तो काय म्हणत आहे हे आम्हाला समजत नसल्याने बरीच अडचण झाली. थोड्या वेळाने एक मुलगी दुकानात आली. तिला इंग्रजी येत होते. तिला मी माझे म्हणणे सांगितले. तिने दुकानदाराला सांगितले पण त्याने नकार दिला. कारण तर हे मोबाईल विदेशी लोकांसाठी नाही.

आता मागच्या काही काळापासून एका नवीन यंत्राने जगभर उच्छाद मांडला आहे. नाव आहे ड्रोन. आहे साधे सोपे उपकरण. पण अलीकडे त्याचा वापर खूप वाढला आहे. त्याचा बेस्ट वापर फोटोग्राफीसाठी होतो. खेडोपाडी सुद्धा वापर होत आहे. सुरक्षेसाठी सुद्धा त्याचा वापर होतो.

आताच काही काळापूर्वी बातम्यांमधे या यंत्राच्या वापराबद्दल एक बातमी सांगितली गेली. अरब देशात तेलाच्या विहिरींवर या यंत्राने हल्ला करून आग लावण्यात आली. त्यामुळे जगभरात पेट्रोल, डिजल चे भाव भडकणार. आश्चर्य वाटले न! ड्रोन चा या कामासाठी वापर केला जाईल ही कल्पना ही आली नसेल कोणाच्या मनात.

मध्यंतरी व्हाट्सएपवर एक व्हिडिओ वायरल झाला होता. या ड्रोन यंत्राचा वापर करून वाटमारी किंवा लूटमार केल्याचे त्यात दाखविले होते.

हे नवीन उपकरण तयार केले तेव्हा कोणाला कल्पना ही नसेल की याचा असा गैरवापर ही होऊ शकतो.

(सर्व चित्रांसाठी गुगलचे आभार )

आशेचा किरण(19559)

मित्रांनो, इस्रो ने आज सांगितले कि विक्रमची थर्मल चित्र ऑर्बिटर ने पाठविली आहेत व तो चांद्रभूमीवर पडला आहे. पण त्याच्याशी संपर्क होत नाही. सतत प्रयत्न केले जात आहेत. त्याला सूचना देता आल्या तर तो स्वतः उभा राहु शकणार आहे. तशी यंत्रणा त्याच्यात आहे.

यातून मला एक विकट प्रश्न पडला आहे तो असा कि त्याला येथून सूचना दिल्या तरच तो उभा राहू शकणार आहे. त्याच्यात विचार करण्याची क्षमता नाही का? या आर्टिफिशीयल इंटेलिजन्सच्या अत्याधुनिक युगात विक्रम मधे अशी यंत्रणा असती तर चंद्रावर पडल्यावर तो कदाचित स्वतः पुन्हा उभा राहिला असता.

आता मला समजले कि हे अंतरिक्ष यान पुर्ण पणे जमिनीवरुन संचलित होत असतात. माझा तर समज होता कि ते तेथील परिस्थितीनुरुप स्वतः संचलित होतात. असो. पण माझा समज गैरसमज जे असेल ते असेल पण जर स्वयंचलित असेल तर ते स्वतः ला सावरुन परत उभे राहून कार्यरत होईल.

थिजलेली पाऊलं(19558)

दि. ६/०९/२०१९ च्या रात्री व ७/०९/२०१९ च्या पहाटे संपूर्ण देश जागा होता एक नवीन इतिहासाची नोंद होतांनाच्या क्षणाचा साक्षीदार होण्यासाठी. मी ही टि.व्हि.समोर बसून त्या क्षणाची आतूरतेने वाट पहात होतो. इस्रो मधे वैज्ञानिक कार्यरत होते नवा इतिहास घडवण्यासाठी. त्यांना प्रोत्साहन देण्यासाठी आपल्या देशाचे पंतप्रधान ही त्यांच्यासोबत होतेच.

आधीपासूनच ही कल्पना दिली गेली होती की अशा वैज्ञानिक घडामोडीत अत्यंत नाजूक असतात ती शेवटची १५ मिनिटे.

ठरलेल्या वेळेनुसार १ वाजून ५३ मिनीटांनी “विक्रम” (रोवर) चंद्रावर उतरण्याचा “विक्रम” नोंदवणार होता. त्याच्या बरोबर १५ मिनिटे आधी लेंडिंगच्या प्रक्रियेला सुरुवात झाली. तेव्हा सर्व वैज्ञानिकांनी टाळ्या वाजवून आनंद व्यक्त केला. हळूहळू ब्रेकिंग सुरु झाले. प्रत्येक वेळी टाळ्या वाजवून आनंद व्यक्त केला जात होता. मोठ्या पडद्यावर ग्राफिक्सच्या सहाय्याने रोवरची वाटचाल दर्शविली जात होती.

साभार:गुगल

चांद्रभूमीच्या अगदी जवळ पोहोचले व बस दोन पाऊल पुढे सरकणे बाकी असतांना अचानक सर्व वैज्ञानिकांचे चेहरे सुन्न झालेले दिसले. जणू सर्व वातावरण थिजल्यासारखे झाले. मला शंका आली व छातीत धस्स झाले. छाती जड झाली. रात्री चे दोन वाजले होते सर्व गाढ झोपेत. मी आवाज एकदम कमी ठेवून टि.व्हि. बघत होतो. काय करावं सुचेना. घाबरलो होतो. शेवटी मन घट्ट केले व स्वतःला सावरल. पुन्हा टि.व्हि. बघायला सुरुवात केली.

पत्रकारांना ही काय झाले काही सांगता येईना. चेनल बदलून पाहिले. काहीच कळेना. काही वेळाने इस्रो प्रमुखांनी संपर्क तुटल्याचे व बरेच प्रयत्न करून ही संपर्क होत नसल्याचे जाहीर केले तेव्हा समजले. नंतर मा. पंतप्रधान सर्वांना धीर देऊन व प्रमुखांची पाठ थोपटून गेले.

अर्थात चांद्रभूमी पासून दोन पाऊले दूर असतांना पाऊलं थीजली त्याला काय करणार? तिथपर्यंत पोहोचलो म्हणजे ९५% यशस्वी झालो आहोत.

आज बातम्यांमधे समजले ऑर्बिटर पाठविले होते ते व्यवस्थित असून चंद्राभोवती फिरत आहे. फक्त रोवरशी संपर्क होत नाहीय. अजून ही प्रयत्न सुरू आहे. आपण पुन्हा संपर्क होईल असेच ग्रुहित धरुया आणि नक्की संपर्क होईल असे माझे मन म्हणते आहे.

कौतुक इस्रोतील सर्व वैज्ञानिकांचे करायला हवे ज्यांनी अथक प्रयत्न करुन ही कामगिरी कमीतकमी खर्चात केली. आणि कौतुक आपल्या मा. पंतप्रधानांचे ही करायला हवे रात्री ३ वाजता इस्रो तून ते गेले व सकाळी ८ वाजता परत येऊन सर्व वैज्ञानिकांचे कौतुक केले. त्यांना चांगल्या कामगिरीबद्दल शाबासकी दिली. प्रत्येकाशी हस्तांदोलन करून त्यांना पुन्हा काम सुरु करण्यासाठी प्रोत्साहन दिले. यावेळी इस्रो प्रमुख भावूक झाले. त्यांना अश्रु आवरता आले नाहीत. तेव्हा पंतप्रधानांनी त्यांना जवळ घेतले व धीर दिला. त्याक्षणी खरच प्रत्येक प्रेक्षक भारावून गेला असणार.

आज जग आपल्या कडे आश्चर्याने पाहत आहे कि इतक्या कमी खर्चात ही कामगिरी करणे कसे शक्य आहे? या कामगिरीचे आणखी एक वैशिष्ट्य म्हणजे पूर्णतः भारतीय बनावटीचे(Made in India ). आपण स्वतः ते तयार केले आहे.

आज सोशल मिडिया वर आलेले एकूण एक मेसेज पहा संपूर्ण देश इस्रोसोबत उभा आहे.

त्यातील ही एक कविता खूप आवडली.

का रे चन्द्रा केलीस अशी निराशा .
तुझ्या भेटीची अपूर्ण राहिली मनीषा ।।
निराशा झटकून” विक्रम” पुन्हा करील प्रयत्न.
यश खेचून आणतील नक्कीच त्यांचे यत्न।।
“विक्रमला”मन खंबिर करावंच लागेल.
चन्द्रालाही मग हार मानावीच लागेल।।
त्यांच्या प्रयत्नांना आपण देऊ शुभेच्छा.
तारीख वगैरे बाकी सारी,
“इसरोची”इच्छा।।☺

रोहिणी केतकर.🙏

सोशल मिडियावर आलेले हे चित्र पहा किती खास आहे.

आकाश ठेंगणे(19557)

चंद्र ज्याला रजनीपती ही म्हणतात. तो चंद्र आज मध्यरात्री अगदी जवळ येऊन आपलासा होणार आहे. चंद्रयान-२ हे आपण सोडलेल्या यानातून गेलेले रोवर आज रात्री १२ नंतर किंवा उद्याच्या तारखेला (७ सेप्टेंबर २०१९)पहाटे १ वाजून ५३ मिनिटांनी चांद्रभूमीच्या दक्षिण ध्रुवावर जे कायम अंधारात असते व जेथे आजपर्यंत जगातील कोणत्याच देशाने पाऊल टाकले नव्हते तेथे उतरणार आहे. हा स्वर्णिम, अविस्मरणीय, ऐतिहासिक व न भूतो न भविष्यती असा क्षण असणार आहे. त्यामुळे आपल्याला आकाश ठेंगणे होणार आहे. या ऐतिहासिक कामगिरीबद्दल इस्रोतील सर्व वैज्ञानिकांचे व देशवासियांचे मनःपूर्वक अभिनंदन.

आज आणखी एक ऐतिहासिक माहितीची नोंद झाली आहे. जगभरातील विविध संशोधकांनी ज्यात भारतीय संशोधकांचा ही समावेश आहे, यांनी ३ वर्षांच्या अथक संशोधनानंतर हे जगासमोर आणले आहे की आर्य हे भारतीयच होते. ते बाहेरून कोठूनही आलेले नव्हते. आतापर्यंत हा समज होता कि आर्य बाहेरून आले होते. माझा तर असा समज होता अर्थात कोठून तरी वाचल्यावरच कि आर्य रूस मधून भारतात आले होते.

म्हणून च मला वाटले कि आज आपल्याला आकाश ठेंगणे झाले आहे.

संततधार…(19535)

यंदा पाऊस खूप सुरू आहे. मला लहानपणी पाहिलेली पाऊसाची संततधार आठवली. एकदा पाऊस सुरू झाला कि १५-१५ दिवस थांबायचा नाही. लोकं कंटाळून जायची. दैनंदिन कामं ही करता येत नव्हती. त्याकाळी नौकर्या अशा नसायच्या. हातावर कामं असायची. आपापले व्यवसाय करून लोकांनी पोट भरायचे असे होते तेव्हा. मात्र अशी पावसाची झडी सुरू झाली की ही कामं बंद पडायची. त्यामुळे बिचारी उपाशी रहायची वेळ यायची लोकांवर. काम केले तर पैसे मिळणार.

मग सर्व लोकं देवाला साकडे घालायचे पाऊस बंद होणेसाठी.

यंदा अशीच संततधार सुरू आहे. फण आता परिस्थिती खूप बदललेली आहे. घरोघरी वाहनं आहेत. दळणवळणाची अनेक साधनं उपलब्ध आहेत. मात्र रस्ते पाण्यात गेले की दळणवळण थांबते.

मला मात्र एक प्रश्न पडतो. प्रश्न तसा बालिश आहे. प्लिज हसु नका बर. नाही तर मी विचारत नाही. बर बर हसणार नाही का. मग विचारतो.

“पाऊस कसा पडतो? समुद्राच्या पाण्याची वाफ होते. ती आकाशात जाते. ढगं तयार होऊन हवेने वाहतात. थंड झाली कि पाऊस कोसळतो. कारण गुरूत्वीय आकर्षणाने वजनदार पाणी अवकाशात राहु शकत नाही. पण जमा झालेले पाणी एकदमच कोसळणार न. संततधारेच्या वेळी सतत पाऊस कसा येतो ढगांमध्ये. बर अशा वेळी ढगं वाहत येतांना ही दिसून येत नाहीत. मग असे कसे घडत असते?”

ह्या बालिश प्रश्नाचे कोणी उत्तर देईल का? असेल उत्तर तर प्रतिक्रिया स्वरूपात द्या.