आम्ही स्मॉर्ट

आश्चर्य झाला असेल न शिर्षक पाहिल्यावर. अहो, या म्हातारपणी कसला आलाय स्मॉर्टनेस, आता फक्त धोतर नेस नो पेंटशर्ट. म्हणजे साधी राहणी हो. या शहरांमध्ये कसलं आलय धोतर आणि नेसत कोणाला येत? माझे वडील धोतर नेसत व्हते बुवा! मी कधी प्रयत्न ही करून पाहिला नाही.

जाऊ दे ते, अस तुम्ही वैतागून म्हणू नये म्हणून मुळ मुद्दा वर परत येतो. तर येथे “आम्ही” म्हणजे “मी” व माझा “फोन” असा आहे बर का!!

मी सेवानिवृत्त होऊन दोन वर्षापेक्षा जास्त काळ लोटला आहे. ही दोन वर्ष कशी व कधी निघून गेली काही कळलेच नाही. सेवेत असतांना जरा ही उसंत मिळत नव्हती. सतत काम, काम नी काम. अर्थात ऑफिस काम. नौकरी ला लागल्यापासून सौ. ओरडत आहेत पण शेवटी जवाबदारी असतेच न.

मला तर प्रश्न पडला होता कि सेवानिवृत्त झाल्यावर वेळ कसा जाईल? पण गेला. मागील ३-४ महिने तर या माझ्या आजारपणातच गेले.

पण रिकामटेकडा माणूस रिकामा बसून वेडा नाही का होणार? त्यावर मात करण्यासाठी साधनं जी उपलब्ध झाली आहेत!

सर्वात उपयोगी साधन आहे “स्मॉर्ट फोन” . मित्रांनो, ह्या स्मॉर्ट फोनचा सर्वात जास्त फायदा कोणाला झाला असेल तर तो सेवानिवृत्त झालेल्यांना झालाय. दिवस कसा निघून जातो काही कळत नाही.

त्यातल्यात्यात हे व्हाट्सएप जेव्हा पासून आलय व आम्ही त्याला हेंडल करण्यात सरावलो आहे तेव्हा पासून तर दिवस लहान वाटू लागलाय. जितक हे व्हाट्सएप प्रसिद्ध झाल आहे तितके इतर नाही.

मला वाटते पहिल्यांदा २०१० अखेर मी पहिला स्मॉर्ट फोन घेतला. तेव्हा दुकानात हाताळून सुद्धा बघायची हिंमत झाली नव्हती माझी. सोबत कन्या होती. तिने होकार दिला आणि घेतला. काही दिवसांनी हाताळणे जमले.

अहो या स्मॉर्ट फोन व व्हाट्सएपमुळेच तर आज आमच्या साठीमधे आमचे शाळेचे शिक्षक जे आज ७५-८० वयाचे असतील त्यांना भेटणे शक्य झाले आहे. आज आमच्या ग्रुपमध्ये आमचे सर, बालपणीचे वर्गमित्र व शाळेतील इतर मित्र आहेत.

आहोत न आम्ही स्मॉर्ट??☺️☺️😊😊

Advertisements

क्षणिक नाती

एखाद्याचा जन्म झाल्यावर अनेक नाते जन्मतात। पण आपण आपल्या दैनंदिनी त इतके व्यस्त असतो न कि याचा विचार ही मनात येत नाही.

मुलगा जन्मला कि १)आई२)वडील ३) काका ४)काकू५) भाऊ ६)बहिण७) मामा ८)मामी ९)आजोबा १०)आजी अशी ज्ञात अज्ञात असंख्य नाती जन्म घेतात. हे अवलंबून असते त्या त्या परिस्थितीवर. म्हणजे काय तर काकाच लग्न झाले असेल तर काकू असणार. तसेच मामाच ही.

पूर्वीच्या काळी ही नाती खूप जपली जात होती. तेव्हा बहुतेक गोतावळा हा जवळपास रहात असायचा. म्हणजे हो नातेवाईक जवळपासचेच असायचे. फार पूर्वी तर चालत प्रवास करावा लागत होता. नंतर घोडा, मग घोडागाडी किंवा बैलगाडी हे साधन आलं. मग एस टी आली. त्यामुळे लग्न जवळपासचे सोयरे शोधूनच होत होती.

७० च्या दशकानंतर काळ बदलत गेला. मुलं शिकायला लागली. नंतर उद्योग धंदे व नौकर्या आल्या. त्यामुळे स्थलांतर सुरू झाले. गावाकडून शहराकडे प्रवास सुरु झाला. मग शहरांची महानगरं झाली. यामुळे नाती दुरावत गेली. सुरुवातीला प्रत्येक सण गावी साजरा करण्यासाठी जात. नंतर खंड पडायला लागला. हळूहळू कमी झालं. मग कधीतरी गावाकडे जायला लागले. यामुळे नात्यांमधील रुंदी वाढतच गेली.

अस म्हणता येईल की जसजसा विकास मोठा होत गेला नाती भकास होत गेली.

असो मुळ मुद्दा हा नाहीच.

मुळ मुद्दा आहे “क्षणभंगुर नाती“.

मित्रांनो, ही नाती जी असतात न ही क्षणभंगुर असतात. जो पर्यंत मनुष्य जीवंत असतो तोपर्यंत आई, बाबा, भाऊ, बहिण, इ.इ. ही असतात. ज्या क्षणी ह्या शरीरातून आत्मा निघाली कि शरीराशी नाते संपले म्हणून समजा. निर्जीव शरिराला बॉडी किंवा म्रुतदेह/प्रेत असेच संबोधले जाते. तेव्हा असे कोणी म्हणत नाही कि मेलेल्या बाबाला घरी आणले का? किंवा आईला स्मशानात घेऊन गेले का?

तेव्हा शरीर निर्जीव असते म्हणून त्याला बॉडी किंवा म्रुतदेह/प्रेत असेच संबोधित करतात. म्हणजे आपण जीवंत असे पर्यंतच आपल नातं जीवंत असतं.

आपखी एक एकदा आत्मा शरीरातून बाहेर पडला व अंत्यविधी होण्यापूर्वी ते शरीर पुन्हा जीवंत झाले तर ते शरीर किती ही लाडक्या जीवाचे असले तरी आपण त्याला घाबरणार, त्याला भूत म्हणूनच संबोधणार.

तात्पर्य आपले आपल्या आप्तेष्टांशी नाते किती ही घनिष्ट असले तरी ते जीवंत असे पर्यंतच घनिष्ट असतात.

आरसा-2

मी एकट्याने प्रवास करत असतांना शक्य तो शहर वाहतूक म्हणजे ती शुद्ध भाषेत सिटी बस म्हणतात न तिनेच प्रवास करतो. सेवानिवृत्त मानसाला काम तरी काय असते हो! पण आजारी पडल्यावर बस ने प्रवास झेपवत नाही म्हणून आणि काही ऊठसूट कोठेही जाता येत नाही म्हणून आणखी एक आणि महत्त्वाचे म्हणजे सौंची सक्त ताकीद असल्याने ऑटोरिक्षानेच जावे लागते. असेच मध्यंतरी दवाखान्यात ऑटोरिक्षा ने जात असतांना सहज साईड मिररकडे पाहिल्यावर Objects in the mirror are closer than they appear हे वाक्य वाचले.

सेवानिवृत्त म्हणजे रिकामटेकडाच. म्हणून हे वाक्य वाचल्यावर आणि ब्लॉग लिहिणारे सतत विषयाच्या शोधात असतात म्हणून ही म्हणता येईल मी त्या वाक्याचा काय बर अर्थ असेल असा सहज विचार करू लागलो आणि मनात खलबते सुरू झाली.

शाब्दिक अर्थ म्हणजे सरळसरळ अर्थ तर असा दिसतो: आरशात दिसणारी वस्तु ( अर्थात तिचे प्रतिबिंब) ही ती प्रत्यक्ष दिसते(appear) त्यापेक्षा जवळ (closer)वाटते. मी मराठी/हिंदी माध्यमातून शिक्षण घेतले असल्याने माझे इंग्रजी जेमतेमच आहे. त्यामुळे मला जे वाटले किंवा जसे जमले तसा मी अनुवाद केला आहे बर. चुकले असल्यास क्षमस्व.

पण हा अर्थ माझ्या मनाला पटत नव्हता. आरशात बघितले तर प्रतिबिंब जवळ दिसल्याचे वाटले नाही.

घरी आल्यावर पुन्हा यावर विचार करू लागलो. संपूर्ण वाक्य मी गुगल बाबाला सांगितले. क्षणार्धात त्याने कुंडलीच समोर ठेवली.

त्यातून हे समजले कि ही गाडीच्या चालकासाठी (driver) धोकादायक सूचना( safety warning) असते. गुगल बाबाने दुसर्या एका बाबाचे नाव सुचवले. ते म्हणजे “विकीपेडिया”. त्यांनी सांगितले हे वाक्य प्रवासी बसतात त्या बाजूला साईड मिररवर लिहिलेले असते ते ही अमेरिका, केनडा, नेपाळ, भारत आणि सऊदी अरब या देशांमध्ये.

प्रत्यक्षात हा एक बहिर्गोल आरसा(convex mirror ) असतो. तो प्रतिबिंब छोट्या स्वरूपात दाखवितो. म्हणून या आरशात मागील वस्तू लहान दिसतात.

इंडी ब्लॉगर रेंकिंग

मित्रांनो, माझे ब्लॉग मी indiblogger.in वेब साईट वर रजिस्टर केले आहेत. ही साईट प्रत्येक ब्लॉग ला १०० पैकी गुण देत असते. त्याला ब्लॉग रेंकींग असे म्हणतात. त्यांची टीम बराच अभ्यास करून ही रेंक देतात.

माझे ५ ब्लॉग येथे रजिस्टर आहेत. काल परवाच ब्लॉग ला नवीन रेंकींग मिळाली. सुधारित रेंक टाकली आहे प्रत्येक ब्लॉग वर. खालील रेंक पहा.

माझ्या मना: पूर्वी – ५८/१००

आता – ६५/१००

माझ चुकलच: पूर्वी – ५०/१००

आता – ५८/१००

मनराई : पूर्वी -४३/१००

आता – ४४/१००

My Blog पूर्वी : ५०/१००

आता – ६५/१००

Magic maths पूर्वी: ५०/१००

आता – २४/१००

गणिताचा ब्लॉग सोडला तर इतर ब्लॉग चे रेंकींग वाढले आहे. गणिताच्या ब्लॉगवर नवीन काही टाकले नसल्याने रेंक कमी झाली आहे. आपल्या ब्लॉगवर तुम्ही किती काळाने पोस्ट टाकता हा सुद्धा एक फेक्टर असतो.

सेल्फी…

मित्रांनो, नवनवीन तंत्रज्ञान आले की नवीन संज्ञा तयार होतात असा तुम्ही कधी विचार केला आहे का? नसेल. कारण आपल्या न कळत त्या संज्ञा किंवा शब्द आपण आत्मसात करतो किंवा असे म्हणता येईल की ते नवीन शब्द इतक्या सहज आपल्या अंगवळणी पडून जातात कि आपल्याला कळत सुद्धा नाही. असाच एक शब्द आहे सेल्फी.

मोबाईल मध्ये आधी साधा केमरा आला. त्याने समोरच्या चे फोटो घेणे शक्य झाले. पण तंत्रज्ञान थांबणार कसं? मोबाईल वापरणार्याला स्वतः चा फोटो काढण्याचा मोह झाला तर तो कसा काढेल? त्यांनी त्याच मोबाईल ने काढून बघितला असेल. पण त्रास होतो हे पाहिले आणि समोरून एक केमरा बसवून टाकला. आता स्वतः चा फोटो स्वतः काढणे ह्या क्रियेला काही तरी नाव देने आवश्यक होते. स्वतः काढत असल्याने त्याला नाव दिले “सेल्फी”. फार छान संज्ञा आहे ही.

पण या सेल्फी चे वाईट परिणाम ही दिसत आहेत. नको तेथे ही सेल्फी काढण्याचे धाडस करतात आणि ते अंगलट येते किंवा जीवावर बेतते.

अहो, कोणी धावत्या रेल्वेच्या समोर सेल्फी काढण्याची कल्पना ही करेल का? पण करतात. मध्यंतरी एक बातमी आली होती. समुद्रात विमान कोसळले. त्यातून जी लोकं बाहेर पडली त्यांनी तेथे ही बुडत्या विमानासह सेल्फी काढली.म्हणजे प्राणांची किंमत सेल्फी पेक्षा ही कमी. डोंगराच्या शिखरावर जाऊन सेल्फी घेतात आणि कडेलोट होतो अशा बातम्या वर्तमान पत्रात झळकत असतातच.

महिला मंडळी ह्या सेल्फीचा एक चांगला उपयोग करून घेऊ शकतात. तो कसा ते आपण बघु.

महिलांना नेहमी छोटा आरसा चेहरा बघण्यासाठी सोबत ठेवावा लागतो. तो त्यांचा त्रास कमी होऊ शकतो. सेल्फी मोडमध्ये मोबाईल हा आरशाचे काम करतो. म्हणजे थोडे का होईना वजन कमी होऊ शकले नाही का??

पॉजिटिव्ह-निगेटिव्ह

पॉजिटिव्ह म्हणजे अधिक (+) व निगेटिव्ह म्हणजे वजा (-) हे सरळ सरळ गणितीय अर्थ आहेत यांचे. पॉजिटिव्ह हा चांगला मानला जातो तर निगेटिव्ह वाईट. असे म्हटले जाते कि जे निगेटिव्ह विचार सरणी चे लोकं असतात त्यांच्या मनात प्रथम एखाद्या बाबतीत निगेटिव्ह विचार येतात. त्याच बाबतीत पॉजिटिव्ह विचार सरणीच्या लोकांच्या मनात पॉजिटिव्ह विचार प्रथम येतात. हे कितपत खरे असेल हे मी तपासून पाहिलेले नाही. किंवा तसा प्रयत्न ही केलेला नाही. याबाबतीत एक सोप उदाहरण नेहमी सांगितले जाते. ते म्हणजे अर्धा पाण्याने भरलेला ग्लास. मी येथे लिहलेले हे वाक्य पॉजिटिव्ह विचारसरणीचे आहे. म्हणजे यातून पॉझिटिव्हिटी झळकत आहे. हे वाक्य कानी पडल्यावर मनात दुखद भाव किंवा शल्य असे काही वाटत नाही.

याला दुसर्या प्रकारे असे संबोधित करता येते. अर्धा रिकामा ग्लास. या शब्दांचा फरक आहे. “भरलेला ” व “रिकामा “. हे दोन शब्द. यात भरलेला हा पॉजिटिव्ह व रिकामा हा निगेटिव्ह शब्द आहे.

पॉजिटिव्ह शब्द कानी पडल्यावर मन प्रसन्न होते. प्रफुल्लित होते. तेच निगेटिव्ह शब्द कानी पडल्यावर मन दुखी होते.

काही जागा ही अशा असतात कि जेथे गेल्यावर मन प्रसन्न होते. जसे देऊळ किंवा मंदिर. डोळे बंद करून जरी देऊळा जवळ घेऊन गेले तरी कळते कि येथे देऊळ आहे. तेच स्मशानभूमीत गेल्यावर मन प्रसन्न होईल का? तसेच संगीताचे ही असते काही संगीत कानी पडले तर मन प्रसन्न होते.

पण हेच शब्द आयुष्यात इतर बर्याच ठिकाणी वापरले जातात.

विचार करण्याची पद्धत: प्रत्येक मानसाची आपली स्वतंत्र मानसिकता असते व त्यानुसार त्याची वैचारिक पातळी किंवा विचार करण्याची पद्धत असते.

1) आपण एक उदाहरण बघु. आई आपल्या १२-१३ वर्षाच्या मुलाला रोडवरच्या एका किराणा दुकानात पाठवते. सोसायटी मधून बाहेर पडल्यावर डावीकडे ते दुकान आहे. रस्ता ओलांडून जायचं नसतं. तरी ही आई म्हणते “बाळा सांभाळून जा बर. रस्त्यावर वाहने बघून चल.”

बाळ: “काय आई. किती निगेटिव्ह थिंकिंग आहे तुझे.”

आता यात आईचे काय निगेटिव्ह थिंकिंग आहे बर. पण बरीच मंडळी, माझ्या मते ५०% निगेटिव्ह म्हणतील व उरलेली अर्थातच पॉजिटिव्ह.

माझ्या मते येथे आईच्या काळजाला बाळाची काळजी वाटत असल्याने ती तसे बोलली. रस्त्यावर विरुद्ध बाजूने ही वाहने चालवतात काही महाभाग. तसेच परत सोसायटी त येतांना त्याला उजव्या बाजूने यावे लागेलच ज्याला आपण राँग साईड म्हणतो. त्यामुळे आईला काळजी वाटणे साहजिकच आहे. आईसठी हा निगेटिव्ह विचार मुळीच नाही. पण बाळाला तसे वाटले ते त्याच्या द्रुष्टीने. कारण त्याला स्वतः आत्मविश्वास आहे.

पण आईच्या काळजीने बाळाचा आत्मविश्वास काही प्रमाणात तरी कमी होतो हे मात्र नक्की.

2) नवरा सिगरेट पितो. हे बायकोला आवडत नाही. ती सतत म्हणते “अहो सिगारेट ने केंसर होतो न. मग सोडा न तिला.”

नवरा: “अग काय हे निगेटिव्ह विचार.”

यामध्ये बायको निगेटिव्ह विचारांची आहे असे मला तरी वाटत नाही. कारण सिगारेट पिल्याने केंसर होतो हे सर्व जगाला माहित आहे. तरी ही नवरा तिला निगेटिव्ह म्हणतो हे योग्य नाही. बर तो कसलाही विचार मनात आणत नाही. म्हणजे तो पॉजिटिव्ह ही नाही आणि निगेटिव्ह ही नाही.

वैद्यकीय क्षेत्रात सुद्धा हे शब्द वापरले जातात. काही बाबतीत तर पॉजिटिव्ह शब्द फारच वाईट धरला जातो. चिंता वाढविणारा असतो. उदाहरण द्यायचे झाले तर HIV चे देता येईल. तपासणी केल्यावर रिपोर्ट मधे HIV आहे असा आला तर पॉजिटिव्ह म्हटले जाते. जे चिंता वाढविणारे आहे. याबाबतीत निगेटिव्ह रिपोर्ट चांगला मानला जातो.

किंमत

किंमत म्हणजे एखाद्या वस्तू किंवा चीजेचे मुल्य. मग ती वस्तू कोणतीही असो. सजीव, निर्जीव, द्रुष्य- अद्रुष्य. यापैकी काही ही असो. मुल्य म्हणजे मोल.

पण ही किंमत कोण आणि कशी ठरवत असेल. किंवा एखाद्या वस्तू ची जी किंमत लावली गेली आहे ती योग्य आहे का? वस्तू च्या किंमती वर नियंत्रणासाठी शासनाचा एक विभाग कार्यरत असतो.

पण माझ्या माहिती प्रमाणे ती वस्तू तयार करण्यासाठी लागणारा कच्चा माल, वाहतूक खर्च, कर्मचारी खर्च, फायदा, इ. बर्याच बाबींचा विचार करून त्या वस्तू चे मुल्य ठरविण्यात येते.

पण अशा काही गोष्टी असतात ज्यांचे मुल्य ठरविणे अवघड असते. जसे एखादी व्यक्ती, त्याचा स्वभाव, त्याने दिलेली सेवा,इ. यांचे मुल्य किती असावे हे ज्याच्या त्याच्या विचारशैलीवर अवलंबून असते.

प्रेमाला काही मुल्य आहे का? नाही ते तर अमुल्य आहे. आईने मुलांवर प्रेम करण्यात काय हो मुल्य? बाबांचे आपल्या मुलांवर छुपे प्रेम त्याचे काय हो मोल? मानले आहे नाही तर नाही. लहानपणी आई किंवा वडील गेले कि त्या प्रेमाची किंमत कळते. तेव्हा ते अनमोल असते.

लग्न होऊन जेव्हा लहान बाळ आजारी पडते आणि दोन्ही नवरा बायको नौकरी करतात तेव्हा आई वडील आठवतात आणि तेव्हाच त्यांच्या अस्तित्वाचे मुल्य कळते.

तात्पर्य असा कि एखाद्या वस्तू अगर व्यक्तीचे मुल्य तिचे अस्तित्व नसल्यावर कळते.