मोठी माणसं

शिर्षक वाचून मोठी माणसं म्हणजे अंबानी किंवा एखादा मोठा पुढारी यांचं चित्र डोळ्यासमोर येते. पण येथे तसं काही नाही.

का हो? फक्त हिच मोठी माणसं असतात का? आपल्या कुटुंबातील सर्वात मोठ्या व्यक्तीची गणना यात होत नाही का? जितके समाजात त्यांना महत्त्व आहे तितकेच किंबहुना त्यापेक्षा ही जास्त आप आपल्या घरातील मोठ्या व्यक्तीला असते.

पण काळ बदलत गेला आणि घरातील मोठ्या माणसाचे महत्त्व हळूहळू कमी होत गेले.

ही मोठी माणसं आता अडगळीची वस्तू असते तशी झाली आहेत. यांची घराला गरज राहिलेली नाही.

वय झाले कि माणसाचे शरीर आणि बुद्धी दोन्ही क्षीण होत जातात. शरीर जसजसे साथ सोडत जाते आपली माणसं ही तसतशी संगत सोडत जातात.

मित्रांनो, आपण बालवयात होतो तेव्हाचा काळ आठवा. त्याकाळी आपली वडिलांशी बोलायची सुद्धा हिम्मत होत नसायची. काही काम असेल तर दोन तीन दिवस आईचे कान कोरायचे. तेव्हा आई हिम्मत करायची वडिलांना सांगायची. आता लहानपणीच मुल उलटं बोलायला धजावतात. घेऊन द्यायची ऐपत नव्हती तर जन्माला का घातले आम्हाला. असे लहानपणी बोलतात मुलं. आणि पालक कौतुकाने थाप देतात पाठीवर.

एखाद्या बापाने गालात लगावली तर मुलांची आई वर म्हणणार काय चुकल हो त्याचं? तुम्हाला हे शक्य नव्हते तर लग्न का केले? मुलांना जन्माला का घातलं?

आता घरातील मोठ्या माणसाचा धाकच राहिला नाही कोणाला!

पूर्वी मात्र घराचा कारभार मर्यादेत आणि धाकात चालायचा…! कुठल्याही कार्याचा श्रीगणेशा करण्याआधी घरातील जेष्ठ मंडळींचा सल्ला घेतला जायचा. त्यांच्या अनुभवाचा सर्व विचार करायचे. त्यामुळे घरातील देवघरा नंतर महत्वाचे स्थान म्हणजे घरातील वयस्करांचे होते…! आताची वास्तविकता पार वेगळी झाली आहे. आता देवघरालाच घरात जागा नसते तर देवासारख्या जेष्ठांना कोठे मिळणार जागा?

जसजसा जगात आधुनिकता व तंत्रज्ञानाचा पसारा वाढत गेला तसतशी माणसाची बुद्धी आणि मन संकुचित होत गेले.

घरात घरात गुळगुळीत फरश्या बसल्या आणि घरातील जेष्ठ त्यावर घसरत गेले. गेले ते सरळ घराबाहेरच. घरात त्यांना जागाच शिल्लक राहिली नाही. 😭

घरातून मोठी माणसं नाहीशी होत आहेत. त्यामुळे धाक नावाची गोष्ट सुद्धा लोप पावत चालली आहे. मर्यादा, धाक , शिस्त , संस्कृती इत्यादि प्रकारच्या या गोष्टी हल्ली व्हॉट्स ऍप वर सकाळी सकाळी संदेश पत्रावर वाचण्यापुरत्या मर्यादित राहिल्या आहेत. तेही कोणी वाचत नाही. आलेले संदेश शक्य तो कोणी डाऊनलोड करायच्या भानगडीत पडत नाही. जर पडलाच तर डाऊनलोड केले जाते पण वाचण्याच्या भानगडीत न पडता. डाऊनलोड केले कि फॉरवर्ड करायची घाई असते.

एकाला शोकसंदेश प्राप्त झाला होता. न वाचल्यामुळे प्रत्त्युत्तर देतांना अभिनंदन देऊन मोकळा झाला.

अहो सोशियल मिडिया वर शोकसंदेशाला लाईक केले जाते. काय म्हणायचे लोकांना. म्हटले तर काय करणार प्रतिक्रिया देण्यासाठी दुसरे साधनच नाही. अरे पण दोन शब्द लिहून दुःख व्यक्त करू शकत होतास न! पण इतकी तसदी ही घ्यायला मनुष्य तयार नाही. तास न तास वेळ घालवेल मोबाईल वर. असो.

पूर्वी घरातील मोठी माणसं लहानांना गोष्टी सांगायची. समाजातील चालीरीती शिकवायची.

आता तर मुलांवर ते जूने बुरसटलेले विचार नका बिंबवू. असे म्हणून सुना लहान मुलांना आजी आजोबां जवळ ही जाऊ देत नाहीत. अर्थात ते सोबत रहात असले तर.

पूर्वी संध्याकाळी दिवे लावणीला शुभंकरोति – रामरक्षा- आरतीचे स्वर कानावर पडत असायची. आता तर फक्त टिव्ही, मोबाईल बस.

म्हणून घरात मोठी वयस्कर माणसे पाहिजेत.

स्वयंपाकघर काय अन् देवघर काय.. सगळीकडे घरभर चपला घालून फिरायला सुरुवात झाली आणि घराचे घरपण नाही से झाले. याला उच्चभ्रू संस्कृती म्हणतात म्हणे.

मोजून-मापून पैसा खर्च कसा करायचा याचे धडे शिकवणारं, चुकलं तिथे रागवणारं व कधीतरी तोंड भरून कौतुक करायला ही न विसरणारं असं कुणीतरी मोठं माणूस प्रत्येक घरात पाहिजेच हो. त्याशिवाय घराला घरपण येत नाही!

एकाच छताखाली सर्वांना एकत्रितपणे बांधून ठेवणारं, टिव्ही बंद ठेवायला भाग पाडून सर्वांना सोबत घेऊन जेवण करायला लावणारं, घराबाहेर पडतांना मोठ्यांना वाकून नमस्कार करायची सवय लावणारं व देवापुढचा अंगारा कपाळावर लावणारं, आनंदाच्या वेळी पटकन देवापुढे साखर ठेवणारं, तर संकटाच्या वेळी देवाला साकड घालून प्रार्थना करणारं… असं मोठ्ठ माणूस घरात कुणीतरी पाहिजेच पाहिजे…!

पूर्वी मुलीच काय मुलांना ही घराबाहेर परवानगीशिवाय जायची अनुमती नसायची. आणि कोणी चुकुनही तशी हिम्मत करत नसे. खेळायला जायचे झाले तरी आईची परवानगी घेत असत. रात्री तर घराबाहेर अजिबात पडता येत नसे. तसे जेवण झाले कि घरातील मोठी मंडळी घराबाहेर खाटेवर येऊन बसत. तेव्हा त्यांच्या पुढ्यात येऊन बसता येत होते. मग ते गोष्टी सांगत. नसायची.

एखाद्या वडाच्या झाडासारखी सावली देणारी ही मोठी-वयस्कर माणसं असतात हो..! त्यांच्या असण्यानेच आपल्याला नकळत खूप आधार होतो. त्यांचे अस्तित्व घर व घरातील सर्वांसाठी खुप मोलाचे असते.

म्हणून म्हणतो मित्रांनो, घरातून बाहेर पडतांना डोकं ठेवून नमस्कार करण्याची सवय कायम राहावी म्हणून घरात ते अनुभवी पाय पाहिजेतंच…! त्यांच्याशिवाय घराला घरपण नाही.

( मध्यंतरी व्हाट्सएपच्या शाळेत एक छान पोस्ट वाचण्यात आली. त्याच विषयाचा आधार घेऊन ही पोस्ट लिहिली आहे.)

(13520803)

🌹🙏🙏❤🙏🙏🌹🌹🙏🙏❤🙏🙏🌹

चुका एकांतात सांगाव्या आणि कौतुक चारचौघात करावे. याने नातं जास्त टिकतं.

💐💐शुभ सकाळ💐💐

🌹🙏🙏❤🙏🙏🌹🌹🙏🙏❤🙏🙏🌹

http://www.koshtiravindra.blogspot.com

🌹🙏🙏❤🙏🙏🌹🌹🙏🙏❤🙏🙏🌹

कुशलता…

जन्म झाल्यावर आपल्याला रेंगणे, चालणे, बोलणे, इ. सर्व करण्यासाठी प्रेक्टिस म्हणजे मराठी त म्हणायचे झाले तर सराव करावा लागतो. सराव केल्याशिवाय कोणतेच काम मनुष्य असो किंवा प्राणी कोणीच करू शकत नाही. आणि सरावानेच अनुभव येतो आणि अनुभवांती मनुष्य कौशल्य प्राप्त करतो. तेव्हा त्याला कुशल किंवा पारंगत असे म्हटले जाते. आज कोरोना मुळे असंख्य कुशल कारागीर स्वगृही परतत आहेत. ते परत त्याकामावर परतणार नाही असे वाटते. पण जास्त काळ त्या कामापासून आपण वंचित राहिलो तर ते कौशल्य अंगातून निघून जाते हा निसर्गाने शरीराला दिलेली दुर्दैवी अवगुण आहे. असो, यानिमित्ताने हा एक व्हिडिओ मी येथे शेअर करत आहे. ही माऊली शिकली सवरलेली दिसत नाही. पण किती कुशलतेने गोवर्या तयार करुन शरीराच्या उंचीपेक्षा दुप्पट उंचीवर अगदी मोजमाप घेऊन गोवर्या थापल्यासारख्या थापत आहे. हाच तो सरावाने आलेला अनुभव व कौशल्य.

पूर्वी गावोगावी हे द्रुष्य दिसत असे. हल्ली तसे दुर्मिळ झाले आहे. (व्हाट्सएपच्या माध्यमातून प्राप्त व्हिडीओ)

(9920767)

💐💐💐💐💐💐💐💐💐💐💐💐💐💐💐💐

😊फुल कितीही सुंदर असू द्या
कौतुक त्याच्या सुगंधाचे होते.🌹

माणूस कितीही मोठा झाला तरी
कौतुक त्याच्या गुणांचे, विश्वासाचे होते.💐🙏😊

🌹🌹शुभ सकाळ 🌹 🌹

💐💐💐💐💐💐💐💐💐💐💐💐💐💐💐💐

http://www.koshtiravindra.blogspot.com

💐💐💐💐💐💐💐💐💐💐💐💐💐💐💐💐

कौतुकास्पद……

माझा बालपणी चा एक जिवलग मित्र. नाव विजयकुमार शाह. आम्ही शाळेपासून सोबत शिकत होतो. दोन्ही एकाच तुकडीत होतो. एकत्र अकरावी झालो. इंजिनिअरिंग सुद्धा एकाच कॉलेज मधून केले. नौकरी मात्र वेगळी झाली.

त्या मित्राच्या मुलाचे कौतुक करावे तितके कमीच पडेल. त्याचे नाव अपेक्षित शाह अमेरिकेत शिक्षण पूर्ण केले. नौकरी ही तिकडेच करत आहे, अमेरिकन कंपनी “एप्पल मधे. या वयात चार पेटेंट आपल्या नावावर करून ठेवले आहेत भाऊने.

नुकतेच त्या मुलाचे लग्न झाले. मी तब्येतीमुळे जाऊ शकलो नाही याचे फारच वाईट वाटतेय. पण हे लग्न अगदी अनोखेच झाले.

त्यांच्या समाजातील ३०० वर्षे जूनी एक परंपरा त्यांनी पूनर्जिवित केली. ती अशी कि नवरी मुलगी नवरदेवाला वरातीसाठी लागणारी घोडी स्वतः त्या घोडीवर बसून वाजतगाजत वरात काढून मुलाला लग्नासाठी तुम्ही माझ्या कडे वरात घेऊन या असे निमंत्रण देते. तदनंतर नवरदेव वरात घेऊन नवरीच्या घरी जातो.

याशिवाय पर्यावरण वाचवण्यासाठी मित्राने निमंत्रण पत्रिका हात रुमालावर छापली. कव्हर सुद्धा कापडी पिशवीच्या स्वरूपात होते. निमंत्रण पत्रिकेत एक स्लोगन छापले होते, “प्लास्टिक आणि कागदाचा वापर कमीतकमी करा आणि अधिकाधिक वृक्षारोपण करा.

इतकेच नव्हे तर मुलीच्या लग्नाच्या वेळी सुद्धा मित्राने कापडी पिशव्यांचा उपयोग केला होता.

आहे न कमाल. असे मित्र मिळण्यासाठी सुद्धा भाग्य लागते. तसे पाहिले तर लग्न सराय असेल तर जिकडेतिकडे वराती व लग्नाचे मांडव दिसतात. म्हणून ती काही बातमी होत नाही.

पण हे लग्न परिसरातील प्रत्येक वर्तमानपत्रात बातमीच्या रुपात झळकले. इतकेच नव्हे तर स्थानिक टिव्हीवर सुद्धा बातम्या झळकत राहिल्या.

असो. नव वरवधूंना अनेक आशिर्वाद.

( विशेष टिपः मी ही पोस्ट तयार करून त्या मित्राला पाठविली होती. कारण एखाद्या ची वैयक्तिक माहिती विनापरवाना लिहिण योग्य नाही. मित्राने त्यात नावे घालून दुरुस्त करून परत पाठविले. पत्रिकांचे फोटो ही पाठवले. पण मला ते योग्य न वाटल्याने मी पुन्हा त्याला विचारले. त्याने पुन्हा परवानगी दिल्यानंतर मी ही पोस्ट टाकली.)

(6920737)

💐💐💐💐💐💐💐💐💐💐💐💐💐💐💐

💥💥शुभ सकाळ💥💥

” स्पष्ट ” बोला पण असे बोला कि समोरच्याला ” कष्ट ” होणार नाही
अन् त्याचे आणि तुमचे नाते “नष्ट ” होणार नाही..”
प्रयत्न करा की कोणी आपल्यावर रुसु नये जिवलगाची सोबत कधी सुटु नये.
नाते मैत्रीचे असो की प्रेमाचे असे निभवा की त्याचे बंध आयुष्यभर तुटु नये.

💐💐💐💐💐💐💐💐💐💐💐💐💐💐💐

http://www.manachyakavita.wordpress.com

💐💐💐💐💐💐💐💐💐💐💐💐💐💐💐

बंब रंगांचा

मित्रांनो, कुठे आग लागली कि ती विझविण्यासाठी फायर ब्रिगेडच्या गाड्या टनटन घंटा वाजवत येतात. लहानपणी या गाड्यांना आग विझविणारे बंब असे म्हणत. अर्थात हा निव्वळ गावंढळपणा होता.

पुढे मी इंदूरला उच्च शिक्षणासाठी गेलो. तेथे होळीच्या दुसऱ्या दिवशी म्हणजे धुलीवंदनाच्या दिवशी सामूहिक रंगाचा कार्यक्रम होतो. तेथे मी पाहिले कि एक मोठ्ठा बंब ट्रक वर ठेवलेला रंगाने भरलेला आणि आठ दहा पंप रंग उधळण्यासाठी असत. संपूर्ण शहर रंगमय झालेलं असायचं. रंगांची उधळण करत हजारोच्या संख्येने लोकं मिरवणूक काढत. जिकडे तिकडे आनंदी आनंद असायचा.

लहानपणी पाणी तापविण्यासाठी हे बंब एक यंत्र म्हणून वापरल जात असे. विशेष म्हणजे लहान मोठे असे वेगवेगळ्या आकारात ते मिळत असत. आणखी एक विशेष कि ज्यांच्या कडे हा बंब असायचा तो श्रीमंत. म्हणजे श्रीमंतीची ही एक निशाणी होती. आज ही गावाकडे गेलो तर जून्या घरांमध्ये असे बंब रोज सकाळी अंगणात दिसतात.

साभार: गुगल

एकदम साधं असं हे गावठी यंत्र होतं. त्याची अंतर्गत रचना खालील रेखाचित्रात पहा.

साभार ः गुगल

एक साधी पाण्याची टाकी आहे. मध्यभागी एक उर्ध्व नलिका असून तिला खालून आग पेटवून तापविले जाते. वरतून धूर बाहेर पडतो. तापलेल्या नळीच्या अवतीभवती असलेले पाणी तापते. हाच सिद्धांत गिजर मध्ये वापरला आहे. आपले पूर्वज होते अतिशय हुशार बुद्धिमान.

लहानपणी धुलीवंदनाच्या दिवशी गुलाल खेळत असत. हे रंग खूप उशिरा आले. तीच गुलालाची होळी चांगली होती. खेळून घरी आलो. गरम पाण्याने आंघोळ केली कि झालो स्वच्छ. हे रंग चार चार दिवस निघत नाहीत. किती ही आंघोळ करा समाधानच होत नाही.

असो. सर्वांना होळी आणि धुलीवंदनाच्या खूप खूप हार्दिक शुभेच्छा.

(6820736)

💐💐💐💐💐💐💐💐💐💐💐💐💐💐💐

आयुष्य जगण्याचा एक छोटासा नियम आहे…..

रोज काहितरी नविन चांगले लक्षात ठेवा… आणि रोज काहितरी जुनं वाईट विसरा..!

🌱🌟शुभ सकाळ🌟🌱

💐💐💐💐💐💐💐💐💐💐💐💐💐💐💐

http://www.ownpoems.wordpress.com

💐💐💐💐💐💐💐💐💐💐💐💐💐💐💐

ओळख माणसांची…..

मित्रांनो,

हजारों-लाखों वर्षांपूर्वी जगाची उत्पत्ति झाली. यात मानव, जीव- जनावरांचा ही समावेश होता. या धरणीवर लाखो करोडों प्रकारचे जीव, जंतू, मानव आहेत. सुरुवातीला एकच जीव जन्माला आला कि एकदम सगळे आकाशातून पडले. कोणालाही माहित नाही. असो, पण हळूहळू मानव स्थिरावत गेला असावा व त्याने प्रथम शब्द व नंतर भाषा आत्मसात केली असावी. नंतर एक दुसऱ्याला संबोधन करतांना अडचणी यायला लागल्या असाव्या. म्हणून मग नावे ठेवणे म्हणजे माणसाचे नामकरण सुरू केले असावे. नाव कसे ठेवावे? सर्वप्रथम सूर्य, चंद्र किंवा इतर कशाचाही आधार घेऊन बाळांचे नामकरण सुरू झाले असावे. जसे सूर्य म्हणजे रवी. यावरून रवींद्र, रविश असे नाव ठेवले असावे.

पूर्वी मानव म्हणा किंवा प्राणी हे कबिल्यात रहात होते. जेथे अन्न, वस्त्र, निवारा उपलब्ध होईल अशा नदी काठी शक्य तो कबिल्यांच्या वसाहती असत. जोपर्यंत १५-२० लोकं आहेत तोपर्यंत फक्त नावावरून ओळख ठेवण्यात अडचणी येत नसाव्या. जसजशी कबिल्याची जनसंख्या वाढत गेली असावी, तसतशी ओळख ठेवण्यात गफलत होत गेली असावी. मग काय रे पोटदुख्या. सतत पोट दुखवत असतो. असे एखाद्या ला संबोधले जाऊ लागले असावे. हे आडनावं कशी पडली असतील त्याच एक उदाहरण दिले आहे. मग त्याचे मुल समोर आले. तेव्हा अरे हे कोणाच पोर रे. दुसरा म्हणाला असेल अरे तो नाही का पोटदुख्या. त्याच हे पोर. झालं मग त्याला, त्याच्या मुलाबाळांना पोटदुखे आडनाव पडल असावं.

जेव्हा त्याला पोटदुख्या म्हटलं तेव्हा तेथे बरेच म्हणजे १५-२० कबिलेवाले जमले असावे. तो चिडून दुसऱ्या माणसाला म्हणाला असेल अरे हा बघा, सतत मान मोडत असतो. मानमोड्या कुठचा. झालं आता त्याचे आडनाव मानमोडे ठेवले गेले असावे. याच धरतीवर पोटझोडे, कानगुडे, माने, इ. आडनावं पडली असावी. अर्थात ही माझी मतं आहेत.

अशाप्रकारे आडनावं ठेवण्याची प्रथा सुरू केली गेली असावी.

याशिवाय समोर जे दिसेल त्याचा आधार सुद्धा घ्यायला सुरुवात झाली असावी.

जसे, कपड्यांवरून सुद्धा आडनावं ठेवलेली आढळतात. कापडे, वस्रे, पितांबरे, रुमाले,इ. आडनावं ही अशीच वाटतात.

एखादा कुटुंब प्रमुख विना चप्पल वावरत असावा. म्हणून त्याला अडवाणे असे आडनाव पडले असावे. आमचे आडनाव हेच आहे.

धातूंच्या नावांचा आधार घेऊन सुद्धा आडनावं ठेवलेली आढळतात. जसे, तांबे, पितळे, लोखंडे, पराते, इ.

पक्षी, प्राणी यांच्या नावाचा आधार घेऊन सुद्धा आडनावं ठेवलेली आहेत. जसे कावळे, कोकिळ, कोल्हे,गरुड, गाढवे, घारे,पोपट, लांडगे, वाघ,बकरे, मांजरे, मुंगी, मोरे, हरणे,इ.

तसेच खायचे पदार्थ म्हणजे श्रीखंड, तूप, ताक, इ. वरुन सुद्धा आडनावं ठेवल्याचे दिसून येते. जसे, श्रीखंडे, तुपे, तूपसांडे, ताकभाते,भाजीभाकरे, इ.

ओढे, ढगे, पर्वते, डोंगरे ही आडनावं तर चक्क डोंगर, ढग, ओढे यांचा आधार घेऊन तयार केलेली दिसून येतात.

एखादी व्यक्ती कोणत्या कामात पारंगत आहे. त्यावरून सुद्धा आडनावं ठेवलेली आढळतात. जसे, सापधरे, वाघमारे, इ.

हो एक राहिलेच, काम कोणते करतो त्यावरून सुद्धा आडनावे ठेवलेली आढळतात. जसे कपडे विणणारा कोष्टी, लोखंडी काम करणारा लोहार, सोन्याचे काम करणारा सोनार, इ.

अशी अनेक आडनावं आणखी असावीत.

ही आडनावं फक्त आपल्या मराठी म्हणजे महाराष्ट्रातील आहेत. उत्तरेकडे गेल्यावर वेगवेगळ्या प्रकारची आडनावं आढळतात. दक्षिणेकडे आडनावे राहत्या गावावरून पडली आहेत असे वाटते.

मित्रांनो, ही आडनावं फक्त आपल्याकडे आहेत असे नाही. जगभरात ही पद्धत आहे. पश्चिमेला गोल्डस्मिथ हे आडनाव आहे. त्याचा अर्थ सोनार होतो. तसेच ब्लेकस्मिथ म्हणजे लोहार.

(3320700)

💐💐💐💐💐💐💐💐💐💐💐💐💐💐💐💐

मना पापसंकल्प सोडूनि द्यावा।

मना सत्यसंकल्प जीवीं धरावा।।

मना कल्पना ते नको वीषयाची।

विकारें घडे हो जनीं सर्व ची ची।।

💐💐💐💐💐💐💐💐💐💐💐💐💐💐💐💐

http://www.manacheslok.blogspot.com

💐💐💐💐💐💐💐💐💐💐💐💐💐💐💐💐

खुंटी…

पूर्वी प्रत्येक घरामध्ये कपडे टांगण्यासाठी घरातील भिंतीला खुंट्या ठोकलेल्या असत. वडील बाहेरून आले कि सदरा काढून खुंटला टांगत असत. आम्हाला गंमत वाटे. पण आमचा हात पुरत नसे खुंटी पर्यंत. मग वडिलांना सदरा काढून द्यायचा. ते खुंटीवर आमचा छोटासा सदरा टांगत. तो लहान असल्याने दोन तीन वेळा खाली पडत असे. टांगला गेला कि आनंदाने नाचत असू.

मी नेहमी प्रमाणे खुंटी चे चित्र नेटवर उपलब्ध होते का म्हणून शोधाशोध सुरू केली. पण सापडले नाही. बराच प्रयत्न केला. हिंदी भाषेत ही खुंटीच म्हणतात म्हणून हिंदी मधे टाकून पाहिले. बराच वेळ गेल्यावर अलीबाबा. कॉम वर अशा परंपरागत खुंट्या विकत मिळत असल्याचे लक्षात आले. त्याचा स्क्रीन शॉट काढला व येथे टाकला.

त्यांना डॉली खुंटे म्हणतात असे दिसून आले.

आता या जमान्यात धातूचे खुंटे ज्यांना हुक म्हणतात ते मिळतात. स्क्रू ने भिंतीवर फिट केले जाते. डेकोरेटिव पद्धतीची विविध आकाराची अत्यंत आकर्षक अशी हुक्स बाजारात उपलब्ध असतात. ह्याच त्या आधुनिक खुंट्या.☺️😊☺️😊

(19662)

🌼🌹🌹🌼🌼🌹🌹🌼🌼🌹🌹

तुटलेली फुले, “सुगंध” देऊन जातात🌹गेलेले क्षण, “आठवण” देऊन जातात प्रत्येकांचे “अंदाज” वेग-वेगळे असतात
म्हणुन काही माणसं “क्षणंभर”, तर काही “आयुष्यभर” लक्ष्यात राहतात…!!

💐💐 शुभ सकाळ 💐💐
🦋🦋🦋🦋🦋🦋🦋🦋🦋🦋🦋

http://www.manachyakavita.wordpress.com

💐💐💐💐💐💐💐💐💐💐💐

जाते, पाटे आणि वरवंटे….

लहान असताना रोज सकाळी ३-४ वाजेला घरातील कामे सुरु होत. त्यात जात्यावर दळण दळायचं काम एक होते. हे काम दररोज नसे. पण दोन तीन दिवसातून एकदा केले जायचे. दोन शेजारणी एकत्र दळत. सोबत गाणं गायलं जात असे. कधी कधी आई एकट्याने दळत असे. पण ती पहाट आठवणीत राहून गेली. अशी सुमधुर सुश्राव्य सकाळ कधी होणे नाही. दळण असो अगर नसो. पूर्वी बायका सकाळी लवकर उठत असत. सवयच होती ती सर्वांना. पुरुष मंडळी सुद्धा सकाळी पांच वाजेला आंघोळ करून तयार असायचे. ठंडी आहे म्हणून उशिरा उठणे असे कधी झाले नाही. आम्ही लहान होतो तरीही लवकर उठून तयारी करत होतो. सकाळी पांच वाजता चिमणी घेऊन अभ्यास करायला बसत असू. घरोघरी असच असायचं. आम्ही तर शेजारच्या मित्रांसोबत अभ्यास करत होतो. असो.

पूर्वी गिरण्या नव्हत्या. घरोघरी जाते होते. दगडी जाते. दोन पाते असायची एक वरचं तर दुसरं खालचं. मधे एक दांडा असायचा. वरच्या पात्याला एक दांडा असायचा. त्याने वरचं पातं गोल फिरवल जायचं. वरच्या पात्याच्या मध्यभागी असलेल्या दांड्याच्या अवतीभवती थोडी मोकळी जागा मुद्दामहून ठेवलेली असायची.

त्यातून ज्वारीचे दाने टाकले जायचे. दोन पात्यांमधे ते येत व दळले जात. शुद्ध पिठ बाहेर पडत असे. शुद्ध आणि पौष्टिक ही. भाकरी सुद्धा स्वादिष्ट लागत असे. तेव्हा चे अन्न गुडचट लागे. पोळी असो अगर भाकरी नुसती जरी खाल्ली तरी गोड लागत असे. तोंडाला लाळ सुटून आणखी गोड होत असे. आता तर पोळी ही गोड लागत नाही आणि खातांना तोंडातून लाळ ही उत्पन्न होत नाही. जन्म झाला आहे म्हणून खायचे व जगायचे बस. अर्थात जगण्यासाठी खायचे.

पूर्वी ज्वारी ची भाकरी दररोज खात असत. तेव्हा ज्वारी चे पिक जास्त घेतले जात होते. गहू कमी खात असत. आमच्या कडे तर दिवाळी, दसरा अशा सणाला किंवा विशिष्ट पाहूणे आले तरच वरण पोळी व भाताचे जेवण होत असे. इतर वेळी फक्त भाजी भाकरी. याच्याने पोट व्यवस्थित राहत असे. तब्येत ठणठणीत राहणार. आणि घरात वरण भात म्हणजे जिन्नस व आनंदाचा दिवस मानला जात असे. अहो, शीरा पूरीचा पाहुणचार म्हणजे खुप मोठी गोष्ट. दिवाळी दसरा या सणांची आतुरतेने वाट पाहात असत सगळे. स्रिया तर एक महिना आधी पासून काय घ्यायचं, काय करायचं याचं नियोजन सुरू करत. असो, नेहमी प्रमाणे विषयांतर झालच.

पाटा आणि वरवंटा ही जोडी ही त्याकाळी अत्यंत महत्त्वाची होती.

घरोघरी असणारच. हीच श्रीमंती होती हो त्याकाळी. पाट्या वरवंट्यावरील चटणी😢 काय स्वाद असायचा राव. आता लिहित असताना ही तोंडाला पाणी सुटले. तो स्वाद आठवला राव. मिक्सर आला आणि जीवनातील रयाच गेली बघा.

आधीच रसायनांचा मारा म्हणून भाजी पाला बेस्वाद झालेले. त्यात मिक्सर, ग्राईंडर ची भर. त्यात चटणी केली सर्व स्वाद जळून जातो.

आणि हो ह्या सुख सोयी सोबत आजारपण घेऊन आल्या.

(19649A)

💐💐💐💐💐💐💐💐💐💐💐

लिहिल्याशिवाय
दोन शब्दातील अंतर
कळत नाही….
हाक आणि हात
दिल्याशिवाय माणसांचे
मनं जुळत नाही…
💐💐शुभ सकाळ💐💐

💐💐💐💐💐💐💐💐💐💐💐

http://www.ownpoems.wordpress.com

💐💐💐💐💐💐💐💐💐💐💐

श्रद्धा(19541)

मला वाटते श्रद्धा ही कोणाची कोणावरही असु शकते. कोणाची देवावर, तर कोणाची गुरूवर, तर कोणाची आई-वडिलांवर इ.इ.

श्रद्धा ही जीवापाड केली जाते. त्यात कोणतेही प्रलोभन नसते. ज्याच्यावर श्रद्धा आहे त्याला ही कसला मोह नसतो किंवा ज्याची श्रद्धा आहे त्याला ही आपल्या श्रद्धेय कडून काही अपेक्षा नसते.

वारकरी हा असाच श्रद्धाळू. विठ्ठलावर निस्सीम प्रेम करणारा, सैकडों किलोमीटर चा प्रवास पायी करणारा. असा हा वारकरी. त्याचे देवाकडे काही ही मागणे नसते किंबहुना तो तशी अपेक्षा ही व्यक्त करित नाही. फक्त आपल्या विठ्ठलाच्या भक्तीत मग्न होऊन चालणे बस इतकेच.

बर असे ही नाही कि जितके वारकरी असतात ते धनाढ्य असतात. सर्व बिचारे सर्वसामान्य गरीब घरातील असतात. तरी ही ते देवाला काही मागत नाही किंवा देव ही त्यांना काही देत नाही. पण असे म्हणता येणार नाही कारण जो देवाची भक्ती करतो तो मनाने सुखी असतो.

आपल्याला देवळातून एखादा बाहेर पडताना दिसला की आपण लगेच विचारतो काय मागितले देवाकडे?

पण असे असते का? तर उत्तर आहे नाही. आपली ती समजूत असते कि देवाची पूजा करणारा नेहमी पूजा करतांना देवाला काही तरी मागतोच. काही नाही तर देवा मला सुखी ठेव हे तरी तो मागतोच. पण वारकरी तसी कसलीही अपेक्षा उराशी बाळगून नसतो.

उत्तर भारतात प्रसिद्ध “कावडिया” हा ही असाच एक संप्रदाय. महादेवावर निस्सीम प्रेम करणारा भक्त. देवाकडून कोणतीही अपेक्षा न ठेवता शैकडो किलोमीटर पायी चालत असलेला हा महादेवाचा भक्त. परवा टि.व्हि.वर पाहिले एक भक्त लोटांगण घालत जात होता. त्याला पत्रकाराने प्रश्न विचारला तु काय मागण्या साठी एव्हढा खडतर प्रवास करतोय. तर त्याने उत्तर दिले “काही नाही. बस देवावर श्रद्धा आहे.”

पत्रकाराने त्याला विचारले “एवढा मोठा. प्रवास तु असे लोटांगण घालत करू शकशील का?”

“देवावर श्रद्धा आहे. निश्चितच करणार.”

असे हे देवाचे भक्त. कोणालाही देवाकडून कसलीही अपेक्षा नाही. “ठेवीले अनंते तैसेचि रहावे मनी असु द्यावे समाधान”

तिळगुळ घ्या गोडगोड बोला!

मित्रांनो, आपण सर्वांना मकर संक्रांतीच्या हार्दिक शुभेच्छा 🙂 कामाच्या भाराखाली उद्या मकर संक्रांति आहे हे माझ्या स्मरणातून निघून गेले होते. मला देवेंद्र ने आठवण करून दिली म्हणून ही पोस्ट टाकता आली.याबद्दल देवेंद्रला धन्यवाद. या मकर संक्रान्तीच प्रथम तिळगुळ(वर्चुअल)  त्याच्या कडूनच मिळाल. म्हणून हे वर्ष चांगल जाईल याची खात्री पटते. तरी मी जगभरातील सर्व ब्लोग मित्रांना ज्यात महेंद्र, भाग्यश्री, तन्वी,अनिकेत, अनुजा, अनुजा खैरे, सुरेश पेठेजी,सुहास झेले , देवेंद्र, नीरज शिंदे,  गजानन, अपर्णा,हेरंब,सोनल,सचिन,कांचन, आल्हाद, आणखी किती तरी मित्र आहेत या ब्लोग रुपी बिन भिंतीच्या घरात. चार पाच महिन्यांच्या कालावधीत माझे जगभरातील किती तरी मित्र तयार झालेत. त्या सर्व मित्रांना मी मकर संक्रांतीच्या हार्दिक शुभेच्छा देतो. त्यांनी स्वीकारावी हीच अपेक्षा.

लहान असतांना हा सन साजरा करीत होतो ते  दिवस आठवतात का? गावामध्ये राहत होतो. या सणाला सर्व बालगोपाल सायंकाळी छान छान कपडे परिधान करून घरो घरी तिळ गुळ द्यायला व थोर मोठ्यांचे आशीर्वाद घ्यायला निघायचे. थोरांनी त्यांना तिळगुळासोबत आप आपल्या ऐपती प्रमाणे साखर, गोळी किंवा ५-१०-२५  पैसे ( आता तर ते हद्दपार झाले आहेत. काही दिवसांनी ५० पैसे व १ रुपया सुद्धा हद्द पार होईल असे वाटते. कारण त्यांची किंमत कमी झाली आहे.) खुप छान दृश्य असायचे ते! आता जगाला व समाजाला शहरीकरणाने  इतके व्यापून टाकले आहे की सण, सण राहिलेले नाही.असो. पुनः एकदा सर्व मित्रांना मकर संक्रांतीच्या हार्दिक शुभेच्छा 🙂 🙂

गुगल ने मकर संक्रांतीच्या सणाची दाखल घेऊन आपल्या मुख्य पृष्ठावर पतंगाचे चित्र देऊन लिंक दिली आहे हे विशेष वाटले. याबद्दल गुगल चे आभार मानायला हवेत.

परंपरा-२

आपल्या देशात पूर्वापार चालत आलेल्या परंपरा खूपच आहेत. मागची पिढी बहुतेक परंपरा   पाळायची. आता या आय. टी. च्या जमान्यात त्या परंपर पाळणे शक्य आहे असे वाटच नाही. वेळ हि कोणाला नसतो. एवढी शिकलेली मुल, विदेशात भक्कम वेतन घेणारी, आलिशान घरांमध्ये राहणारी हि मुल त्या जुन्या परंपर पळत असतील असे मला तरी वाटत नाही. असो.
श्रावण गेला, भाद्रपद आला. मात्र सोबत बाप्पांना घेऊन आला. या वर्षी तब्बल १२ दिवस बाप्पा आपल्या सोबतीला होते. बाप्पांचे विसर्जन झाले. विरह झाला. विरहातून बाहेर पडायला होते न होते, भाद्रपदातील कृष्ण पक्ष म्हणजे पितृ पक्ष सुरु झाला. प्रत्येकाने आपापल्या पित्तरांना जेऊ घालायचे. आज षष्ठी वडिलांना जेऊ घालायचे होते. घातले. आदराने, प्रेमाने.कर्तव्य पार पाडले. परंपरा पाळली. अर्धांगिनीने आठवड्यापासून याची आठवण करून दिली होती. मी सर्व परंपरा व कर्तव्ये माझ्या अर्धांगिनी कडे देऊन टाकली आहेत. तिला सर्व आठवण असते म्हणून. मी आपल्या देवाने दिलेल्या लहानश्या ह्य मेंदूत किती गोष्ठी साठवून ठेवणार. खरच मनापासून वाटत जग जवळ येत चालाल आहे नव्हे आलेलं आहे पण माणसाचा मेंदू तेव्हडाच आहे तो किती गोष्टी डोक्यात ठेवणार. असो तर अर्धांगिनीने आज हे कर्तव्य आपलेपणाने व प्रेमाने पार पाडले. आनंद झाला. आपले कर्तव्य फक्त कर्तव्य म्हणून पार पडणे व आपलेपणाने व प्रेमाने पार पडणे यात किती फरक आहे. प्रेमाने पार पाडले कि आनंद होतो, आदर वाढतो. मात्र तेच कर्तव्य कोणी फक्त एक लावून दिलेली परंपरा व कर्तव्य समजून जबरी पार पडत असेल तर मनाला कोठे तरी दुख होते.
मनात आले, हे पितृ पक्षात पित्तरांना जेऊ घालणे फक्त मुलगाच करू शकतो. मुलगी नाही, कारण टी दुसर्या घरी गेलेली असते. जर कोणाला मुलगा नसला तर. तर काय त्याला गेल्यावर जेऊ कोण घालेल. त्याने का उपाशी राहायचे. पण परंपराच ती. मनातील दुख कोणाकडे व्यक्त करू नये …………………………………………………………….. खरच का हो आपली पित्तर जेवायला येत असतील. ते काही हि असो. मला वाटत हि आपल्या पित्तारांप्रती  आदर व्यक्त करणे व त्यांची आठवण ठेवणे अश्या  भावनेतून पूर्वापार चालत आलेली परंपरा असावी.

आपल्याला काय वाटते?